Er verscheen deze week een lezersverhaal in Kek Mama dat waarschijnlijk bij veel moeders binnenkomt: een gescheiden moeder van twee zoons van wie de ex de afgesproken kinderalimentatie eerst te laat en daarna helemaal niet meer betaalt. Ze appt, ze wacht, ze voelt zich een incassobureau, en ze ziet op tegen een advocaat. Haar vraag is de vraag die je hier het vaakst hoort: is er niets tussen zelf blijven zeuren en meteen naar de rechter?
Die is er. Hij heet het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen, het LBIO, en voor de ouder die de alimentatie moet ontvangen kost het binnen Nederland niets.
Stap 1: leg het schriftelijk vast voor je iets anders doet
Voordat je een instantie inschakelt, zorg je dat de achterstand zwart op wit staat. Stuur je ex een bericht met een datum, het bedrag per maand, welke maanden er ontbreken en het totaal. Een mail of een aangetekende brief is prettiger dan appjes, maar appjes tellen ook: het gaat erom dat er ergens vastligt dat je hebt gevraagd om te betalen en wat er open staat.
Dat klinkt formeel voor iets wat tussen twee ouders speelt, en dat is het ook. Maar het scheelt je later een hoop discussie over de vraag wanneer het misging en over hoeveel het gaat.
Stap 2: kijk of je aan de voorwaarden voldoet
Het LBIO is een overheidsinstantie die al ruim dertig jaar alimentatie int. Je kunt de inning aanvragen als aan drie dingen is voldaan:
- de achterstand is minimaal 10 euro;
- de achterstand is niet ouder dan zes maanden;
- de alimentatie is vastgelegd in een rechterlijke uitspraak.
Die laatste is de voorwaarde waar de meeste mensen op stuklopen. Staan jullie afspraken alleen in een ouderschapsplan of een convenant dat je samen bij de notaris of de mediator hebt geregeld, en is dat nooit door de rechter bekrachtigd, dan kan het LBIO er niets mee. Je zult dan eerst naar de rechter moeten om het bedrag te laten vaststellen. Vervelend, maar goed om te weten voordat je een aanvraag doet en te horen krijgt dat het niet kan.
De tweede voorwaarde is een reden om niet te lang te wachten. Loopt de achterstand verder op dan een halfjaar, dan valt het oudste deel buiten de regeling.
Stap 3: reken de indexering mee
Kinderalimentatie gaat elk jaar automatisch omhoog, ook als niemand iets nieuws afspreekt. Voor 2026 is dat indexeringspercentage 4,6 procent, meldt het LBIO op zijn eigen site. Betaalt je ex nog het bedrag van vorig jaar, dan is er dus ook een achterstand als hij trouw elke maand overmaakt.
Op de indexeringspagina van het LBIO kun je uitrekenen wat het bedrag dit jaar had moeten zijn. Doe dat voor je een aanvraag indient, want dan klopt het bedrag dat je opgeeft.
Stap 4: vraag de inning aan
De aanvraag doe je digitaal via het aanvraagformulier voor inning op de site van het LBIO. Wat er daarna gebeurt, gaat in twee fasen.
Eerst probeert het LBIO de rechtstreekse betalingen weer op gang te brengen. Dat is bemiddelen, geen incasso, en volgens het bureau zelf lukt dat in driekwart van de zaken al in dat voortraject. Betaalt je ex daarna weer gewoon aan jou, dan kost het hem verder niets.
Lukt dat niet, dan neemt het LBIO de inning over. Vanaf dat moment betaalt de alimentatieplichtige opslagkosten bovenop het bedrag. Het bureau kan beslag laten leggen op zijn inkomen en een deurwaarder inschakelen. Voor jou als ontvangende ouder blijft dat allemaal kosteloos.
Het einde van de zaak is ook vastgelegd: pas als er zes maanden regelmatig is betaald en er geen achterstand meer is, sluit het LBIO het dossier en gaat je ex weer rechtstreeks aan jou betalen.
Twee dingen die vaak door elkaar lopen
Het eerste: alimentatie en omgang staan los van elkaar. Je mag je kind niet weghouden omdat er niet betaald wordt, en andersom mag hij het betalen niet stopzetten omdat de omgang stroef loopt. Dat voelt soms onrechtvaardig, maar het is precies de reden dat er een aparte instantie voor de inning bestaat: dan hoef je die twee gesprekken niet met elkaar te vermengen.
Het tweede: kinderalimentatie loopt door tot je kind 21 jaar is, ook als het al werkt of niet meer thuis woont. Tussen 18 en 21 verandert er wel iets praktisch, want dan gaat de betaling naar je kind zelf en niet meer naar jou. Wil je precies weten hoe de bedragen worden vastgesteld, dan staat de uitleg op de pagina over kinderalimentatie van de Rijksoverheid.
En als je het financieel even niet redt
Een achterstand van een paar maanden hakt erin, zeker met kinderen die om de drie maanden uit hun schoenen groeien. Kijk in die periode of je alle regelingen benut waar je recht op hebt. Krijgt je kind opvang of bso, dan is de kinderopvangtoeslag aanvragen vaak de snelste winst, en die vraag je met terugwerkende kracht maar beperkt aan. En als je toch aan het herzien bent: we schreven eerder wat een realistisch zakgeldbedrag per leeftijd is, want in maanden waarin het krap is scheelt het als dat bedrag ergens op gebaseerd is en niet op de portemonnee van vorig jaar.
Wat ik vooral uit dat lezersverhaal haal: het schuldgevoel dat eromheen hangt is nergens voor nodig. Kinderalimentatie is geen gunst en geen bijdrage aan jou, het is geld voor de boodschappen, de zwemles en de schoolspullen van kinderen die van twee ouders zijn. Er is een gratis overheidsloket dat dat gesprek van je overneemt. Gebruik het voordat de achterstand ouder is dan zes maanden.
