Hoe natuurlijk en vanzelfsprekend je het ook vindt, borstvoeding geven is niet altijd makkelijk. Sterker nog, het kan behoorlijk pittig zijn. Na twee baby’s weet ik dat het voor mij vooral zoeken en proberen was. In dit artikel deel ik mijn ervaring, van de eerste dagen tot het moment dat ik overstapte op kunstvoeding, en de tips die ik zelf graag eerder had gehad.
Aanhappen gaat niet bij elke baby vanzelf
Niet elke baby hapt even makkelijk aan. Dat is ook logisch, want borsten en tepels zijn er in alle vormen en maten. Ik heb grote borsten en vlakke tepels, en dat maakte het beide keren een flinke klus om mijn baby’s te voeden.
Daarbij komt de aanmaak van melk. De eerste druppels geven je al snel het gevoel dat je iets niet goed doet. Maak je wel genoeg melk aan? Moet je misschien toch bijvoeden met kunstvoeding, in elk geval tot je melk opkomt? Je bent bang dat je baby honger heeft, en ik vond het lastig om in te schatten hoeveel mijn baby binnenkreeg.
Als de melk echt op gang komt
Ergens rond dag drie of vier komt je melk echt. Je merkt dat je baby grote slokken neemt en je gaat zelfs lekken. Ook dat is normaal. Vraag en aanbod komen uiteindelijk vanzelf in balans, maar tot die tijd heb je echt zoogcompressen nodig. Reken ook maar op straaltjes melk onder de douche. Behoorlijk onhandig bij het afdrogen, trouwens.
Met de melk kwam bij mij rond dezelfde tijd ook de pijn. Op sommige momenten vond ik die erger dan de bevalling. Misschien omdat mijn tepels nooit eerder zo gebruikt waren en nu dag en nacht klaarstonden voor een baby met een enorme zuigkracht. Misschien ook omdat het aanhappen nog niet soepel ging. Ik heb gehuild van de pijn, me suf gesmeerd met lanoline en een tijdje de pijnlijkste borst alleen gekolfd, omdat dat nauwelijks pijn deed. Toch zette ik door, want mijn wens om borstvoeding te geven was groot en ik hoopte dat de pijn zou verdwijnen.
Krijgt mijn baby wel genoeg?
Daarna komt de onzekerheid. Krijgt de baby wel voldoende melk? Drinkt hij wel goed? Hoe vaak en hoe lang hoort een baby te drinken? Ik hield zelf vooral de luiers in de gaten. Zolang mijn baby vaak genoeg plaste en poepte, wist ik dat het goed zat.
Soms dronken mijn meisjes maar vijf minuten, een andere keer een half uur. Dat hoort er allemaal bij, dag en nacht. Een baby die huilt heeft meestal een natte luier, honger of slaap. Voor die laatste twee is de borst vaak de oplossing. Of je baby nu honger heeft, behoefte heeft aan mama of moe is en niet zelf in slaap valt, drinken aan de borst geeft voeding, geruststelling en rust. Daardoor drinkt je baby de ene keer veel korter dan de andere. Eerlijk is eerlijk, ik vond de eerste drie maanden na de bevalling ontzettend vermoeiend.
Zoeken naar een houding die werkt
Ik moest zelf uitzoeken welke manier van voeden voor ons werkte. Mijn borsten waren beide keren het probleem. Ze zijn groot en zwaar en mijn tepels zijn vlak, waardoor aanhappen lastig was. Als mijn baby eenmaal lekker dronk, ging het wel.
Stopte ze halverwege, omdat ze afgeleid was, in slaap viel of even pauze nam, of bewoog ik waardoor ze de tepel kwijtraakte, dan trok mijn tepel zich terug en was het voorbij. Ik had mijn trucjes om de borst op een bepaalde manier vast te houden, maar dat hield ik niet lang vol. Het was zwaar en ik zat zo oncomfortabel dat ik er zelfs spit van kreeg. Liggend voeden, de madonnahouding en de rugbyhouding waren uiteindelijk te doen, maar echt goed ging het nooit.
Van de borst naar fulltime kolven
Ik had mezelf beloofd dat ik het drie maanden zou volhouden, zodat mijn baby een goede start kreeg. Daarna zou ik kijken hoe ik verder wilde. Kolven was voor mij een uitkomst. Zo kreeg ik wel genoeg melk eruit en kregen mijn kinderen genoeg binnen, zonder de frustratie bij mij en bij de baby als het halverwege misging.
Na een maand of drie kolfde ik fulltime en stopte ik met voeden aan de borst. Natuurlijk vond ik dat jammer. Al het extra werk van kolven, flesjes klaarmaken, schoonmaken en melk bewaren vond ik bovendien frustrerend.
Afbouwen en overstappen op kunstvoeding
Toen Valentina bijna vijf maanden was, hield ik het niet meer vol. Ik kolfde zo’n anderhalf uur voor één voeding. Daarna kon ik de kolf afwassen, het flesje klaarmaken en haar voeden. Tegen de tijd dat haar flesje leeg was en ze een schone luier had, moest ik alweer kolven. Ik kon haar niet even vasthouden, had geen tijd voor de rest van mijn gezin, het huishouden of mijn blog, en ik kolfde ook nog eens steeds minder melk. Daarom besloot ik langzaam af te bouwen en over te stappen op kunstvoeding.
Inmiddels eet ze groente en fruit, drinkt ze biologische babymelk en water en is ze een vrolijke, gezonde baby. Toch voelt het voor mij nog steeds een beetje als falen. Ik had het liefst borstvoeding gegeven tot ze twee waren. Ondanks dat ik weet dat ik alles heb gedaan wat ik kon, knaagt het dat ze allebei eczeem kregen toen we overstapten op flesvoeding. Of dat echt met elkaar te maken heeft weet ik niet, maar een gevoel is lastig te negeren.
Troost haal ik uit het feit dat ik echt alles heb geprobeerd. Ik heb zelfs twee kolfapparaten gekocht en me gehouden aan de drie maanden die ik met mezelf had afgesproken. Nu richt ik me op gezond koken voor mijn baby en doe ik mijn best om mijn meisjes zo gelukkig en gezond mogelijk op te voeden. En daar gaat het uiteindelijk om.
Mijn tips voor borstvoeding geven
- Houd de luiers in de gaten. Plast en poept je baby genoeg, dan krijgt hij meestal ook genoeg binnen. Twijfel je, bespreek het dan met de kraamverzorgende of het consultatiebureau.
- Vraag op tijd hulp. Pijn bij het aanhappen is niet iets wat je alleen hoeft uit te zoeken. Een lactatiekundige kan meekijken naar de houding en het aanhappen, zeker bij grote borsten of vlakke tepels.
- Probeer verschillende houdingen. Liggend voeden, de madonnahouding en de rugbyhouding voelen allemaal anders. Wat bij de een werkt, werkt bij de ander niet.
- Zorg voor de basis in huis. Denk aan zoogcompressen voor de eerste weken en tepelzalf zoals lanoline voor pijnlijke tepels.
- Zie kolven als een optie. Lukt voeden aan de borst niet goed, dan kun je met kolven toch je eigen melk geven. Het kost wel veel tijd, dus kijk ook naar wat het met jou doet.
- Spreek een termijn met jezelf af. Een doel zoals drie maanden geeft houvast. Daarna mag je opnieuw kijken wat voor jou en je gezin het beste werkt.
- Wees mild voor jezelf. Stoppen met borstvoeding is geen falen. Een gevoede baby en een moeder die het volhoudt zijn het belangrijkst.
