Er zijn twee regelingen die geld voor je kind opleveren en die door elkaar worden gehaald zodra je erover praat op het schoolplein: kinderbijslag en kindgebonden budget. Ze komen van verschillende instanties, ze werken op verschillende manieren en de een hangt wel van je inkomen af en de ander niet. Wie dat verschil kent, weet ook meteen waarom de buurvrouw met net zo’n gezin een ander bedrag op de rekening ziet.
Kinderbijslag komt van de Sociale Verzekeringsbank en is er voor iedereen die kinderen heeft, ongeacht wat je verdient. Een miljonair krijgt het en een bijstandsgezin krijgt het. Het bedrag hangt af van de leeftijd van je kind en gaat in stappen omhoog naarmate je kind ouder wordt, met de gedachte erachter dat een tiener meer kost dan een baby. Het wordt per kwartaal uitbetaald, dus vier keer per jaar en niet maandelijks, en dat is precies waar de meeste verwarring vandaan komt bij ouders die op een maandbedrag zaten te wachten. De actuele bedragen vind je op de site van de SVB, want ze worden twee keer per jaar bijgesteld.
Kindgebonden budget is iets heel anders. Dat is een toeslag van de Belastingdienst en die is wel inkomensafhankelijk. Hoe meer je verdient, hoe minder je krijgt, en boven een bepaald inkomen valt het helemaal weg. Het aantal kinderen telt mee, de leeftijd van je kinderen telt mee, en of je alleenstaande ouder bent telt zwaar mee, want daar zit een aanzienlijke verhoging in. Dit wordt wel maandelijks uitbetaald.
Aanvragen hoeft meestal niet
Dit is het deel dat ouders het vaakst mist. Beide regelingen lopen in de regel vanzelf. Doe je aangifte van de geboorte bij de gemeente, dan krijgt de SVB dat door en volgt er een bericht met de vraag of de gegevens kloppen. Krijg je kinderbijslag en heb je mogelijk recht op kindgebonden budget, dan meldt de Belastingdienst zich uit zichzelf.
Dat werkt goed zolang je situatie standaard is. Het gaat mis bij verhuizingen vanuit het buitenland, bij scheidingen, bij co-ouderschap en bij pleegzorg, en dan is het aan jou om het aan te vragen. Ook als je een tijd geen recht had omdat je te veel verdiende en je inkomen daarna daalt, gebeurt er niets tot je zelf aan de bel trekt. Kindgebonden budget kun je met terugwerkende kracht aanvragen, maar niet onbeperkt, dus wachten kost hier echt geld.
Waar het scheef gaat bij scheiden
Bij een scheiding gaat kinderbijslag naar de ouder bij wie het kind woont, en bij co-ouderschap kun je het laten splitsen. Kindgebonden budget volgt in de basis degene die de kinderbijslag ontvangt, en dat betekent dat je bij een verkeerde registratie maandenlang toeslagen mist die je vervolgens moet terugvorderen. Ik zou dat niet aan de goede bedoelingen van een ex-partner overlaten: geef zelf de wijziging door zodra de situatie verandert, en zet in de afspraken op papier wie wat ontvangt.
Datzelfde geldt bij een kind dat op kamers gaat of gaat werken. Er zitten grenzen aan wat een thuiswonend kind mag bijverdienen zonder dat het gevolgen heeft, en die grenzen verschillen per regeling. Bij twijfel is een telefoontje naar de SVB of naar de Belastingdienst goedkoper dan een terugvordering een jaar later, en dat is geen loze waarschuwing: terugvorderingen bij toeslagen komen vaak pas na twee jaar en dan gaat het in één keer om een fors bedrag.
Reken tot slot niet met deze twee bedragen alsof ze samen de kosten van een kind dekken. Het Nibud rekent voor dat een kind aanzienlijk meer kost dan wat beide regelingen samen opleveren, en dat verschil groeit naarmate je kind ouder wordt. Ze zijn bedoeld als bijdrage, niet als vergoeding, en dat is een verwachting die je maar beter meteen goed kunt zetten.
