Een vaste vrije dag met je kinderen klinkt voor veel ouders als het beste wat je kunt regelen zolang ze klein zijn. De vraag is wat het kost. Kek Mama zette die rekensom op 26 oktober op een rij, in een artikel dat het samen met Nationale-Nederlanden maakte. De kern daarvan klopt. Je levert netto minder in dan je denkt, en je pensioen is het deel dat je het makkelijkst vergeet. Maar het complete plaatje heeft meer kanten dan salaris en pensioen alleen, en een paar daarvan werken in je voordeel.
Wat er van je salaris overblijft
Het voorbeeld in het artikel gaat uit van iemand die van 40 naar 32 uur gaat en 2.500 euro bruto per maand verdient. Bruto gaat er dan 500 euro af, netto volgens de indicatieve berekening ongeveer 375 euro. Dat verschil ontstaat doordat je over het laatste deel van je inkomen de meeste belasting betaalt. Wie minder gaat verdienen, levert dus vooral euro’s in die toch al zwaar belast waren. Hoe dat bij jou uitvalt, hangt af van je inkomen en je situatie, en het voorbeeld is nadrukkelijk een indicatie.
Let ook op wat er naast je maandsalaris verandert. Vakantiegeld en een eventuele dertiende maand zijn meestal een percentage van je salaris, dus die dalen mee. Hetzelfde geldt vaak voor je opbouw van vakantie-uren. Werk je vier dagen, dan heb je ook minder vrije uren per jaar. Dat voelt dubbel, maar je hebt er wekelijks een vrije dag voor teruggekregen.
Toeslagen en kortingen: soms schuift het de andere kant op
Hier zit het deel van de rekensom dat in de meeste voorbeelden ontbreekt. Een lager inkomen kan betekenen dat je ergens anders juist meer krijgt of minder betaalt.
- Kinderopvang. Is je kind een dag minder op de opvang, dan scheelt dat direct in de rekening. Hoeveel uur je toeslag krijgt, hangt sinds 2023 niet meer af van het aantal uren dat je werkt. Je hebt per kind recht op toeslag voor maximaal 230 uur opvang per maand waarin je werkt. Een dag minder werken kost je dus geen toeslag op de dagen dat je kind nog wel gaat. Daarnaast hangt het percentage dat je vergoed krijgt af van je gezamenlijke inkomen; daalt dat, dan kan het percentage iets omhoog. Hoe de toeslag in 2027 verandert en waarom hij in 2029 verdwijnt, lees je in ons stuk over de nieuwe financiering van de kinderopvang.
- Inkomensafhankelijke combinatiekorting. Werk je en heb je een kind jonger dan twaalf, dan krijgt de minstverdienende partner of een alleenstaande ouder deze heffingskorting. Volgens de Rijksoverheid is die in 2026 maximaal 3.032 euro, bij een inkomen van 32.720 euro. Daaronder is de korting lager. Wie minder gaat verdienen en onder die grens zakt, krijgt dus ook minder korting. Vanaf 2027 wordt de korting bovendien in negen stappen afgebouwd.
- Zorgtoeslag en kindgebonden budget. Beide hangen af van je toetsingsinkomen. Daalt je inkomen, dan kan het bedrag stijgen of kom je er voor het eerst voor in aanmerking. Een proefberekening bij Dienst Toeslagen laat zien of dat voor jou geldt.
Juist omdat die posten elkaar deels opheffen, vind ik een losse vuistregel over je nettosalaris te mager om een besluit op te nemen. Reken het één keer helemaal door, met de opvangrekening erbij. Voor veel gezinnen is het verschil kleiner dan het eerste getal doet vermoeden.
Je pensioen: het deel dat je pas over dertig jaar merkt
Bij pensioen werkt het andersom, want dat merk je niet nu maar later. Kek Mama houdt als vuistregel aan dat twintig procent minder salaris twintig procent minder pensioenopbouw betekent. Dat is een goed vertrekpunt, maar bij veel regelingen kan het iets ongunstiger uitpakken. Je bouwt in de meeste pensioenregelingen namelijk niet op over je hele salaris, maar over het deel boven een vast bedrag, de franchise. Gaat je salaris omlaag terwijl die franchise gelijk blijft, dan daalt het deel waarover je opbouwt naar verhouding harder. Zeker bij een lager of gemiddeld inkomen is dat het checken waard. Hoe jouw regeling werkt, staat in je pensioenreglement of vraag je na bij je werkgever.
Wat niet verandert, is je AOW. Die bouw je op door in Nederland te wonen, niet door te werken. Een dag minder werken raakt dus alleen het pensioen dat je via je werkgever opbouwt. Op mijnpensioenoverzicht.nl zie je wat je tot nu toe hebt opgebouwd en wat je naar verwachting krijgt, AOW inbegrepen.
Wil je het gat dichten, dan kun je zelf aanvullen, bijvoorbeeld door te sparen, te beleggen of via een lijfrente. Bij een lijfrente mag je de inleg aftrekken als je jaarruimte hebt. Het artikel van Kek Mama noemt ook het product van zijn partner, maar die keuze is aan jou. Vergelijk altijd een paar aanbieders en weet dat beleggen risico’s heeft. En vergeet je partner niet. Gaat één van jullie minder werken, dan is het verstandig om samen af te spreken hoe je dat verschil later eerlijk verdeelt. Dat geldt zeker als jullie niet getrouwd zijn of geen geregistreerd partnerschap hebben.
Eerst proberen met ouderschapsverlof
Twijfel je of een vaste vrije dag bij je gezin past, dan is ouderschapsverlof een manier om het eerst uit te proberen. Per kind heb je tot het achtste jaar recht op 26 keer je wekelijkse werkuren aan ouderschapsverlof, en dat kun je ook per dag per week opnemen. Negen weken daarvan worden in het eerste levensjaar van je kind deels betaald via het UWV. De rest is onbetaald, maar je contract blijft hetzelfde. Hoe het zit met de verschillende verlofvormen rond de geboorte, zetten we op een rij in ons overzicht van verlof rond de geboorte.
Wil je je uren blijvend verlagen, dan kun je dat bij je werkgever aanvragen op basis van de Wet flexibel werken. Ben je minstens een half jaar in dienst en doe je het verzoek uiterlijk twee maanden van tevoren, dan mag een werkgever met tien of meer werknemers alleen weigeren bij een zwaarwegend bedrijfsbelang. Een kleiner contract is wel lastiger terug te draaien dan verlof, en daarom is de volgorde verlof eerst, contract daarna voor veel ouders de veiligste.
De optelsom in vier vragen
Zet het voor jezelf naast elkaar voordat je het gesprek met je werkgever aangaat. Wat gaat er netto af, inclusief vakantiegeld? Wat scheelt het op de opvang? Wat verandert er aan toeslagen en kortingen? En hoeveel minder pensioen bouw je op, en hoe vang je dat op? Zijn die vier antwoorden er, dan kies je niet op gevoel alleen. En dat gevoel mag daarna gewoon de doorslag geven, want een vrije ochtend zonder haast met je kind is iets wat in geen enkele rekensom staat.
