Op veel basisscholen hoort het er gewoon bij. De kinderen pakken hun broodtrommel, de juf zet het digibord aan en de klas kijkt een kwartier naar een filmpje terwijl er wordt gegeten. Groepsdynamiekadviseur Geerten Zwemer vindt dat geen goed idee. Na de zomer schreef hij op LinkedIn ‘Stop met filmpjes tijdens de pauze op school’, en dat bericht maakte veel meer los dan hij had verwacht. Zijn verhaal staat nu bij J/M Ouders.
Opvallend is dat hij niet naar de leerkracht wijst. Juist daardoor is zijn verhaal interessant voor ouders. Want wie begrijpt waarom het filmpje er staat, kan veel beter het gesprek aangaan met school.
Waarom het filmpje er eigenlijk staat
De oorzaak ligt volgens Zwemer bij de manier waarop de schooldag is ingericht. Steeds meer basisscholen werken met een continurooster. Kinderen blijven tussen de middag op school en eten in de klas, met dezelfde leerkracht die er de hele ochtend al stond. Die leerkracht houdt toezicht, helpt met pakjes drinken, sust ruzies onder de tafel en probeert zelf ook nog iets te eten. Van een echte pauze is geen sprake.
Dan is een filmpje begrijpelijk. Dertig kinderen die even naar hetzelfde kijken, betekent een kwartier rust. En eerlijk is eerlijk, veel ouders kennen dat trucje van thuis, met de tablet naast het bord. Zwemer is ook niet tegen elk filmpje. Soms is het een bewuste keuze en precies wat een groep nodig heeft. Zijn bezwaar ontstaat als het de standaardoplossing wordt voor een probleem dat eigenlijk ergens anders zit.
Wat een scherm tijdens het eten met kinderen doet
Zwemer ziet regelmatig kinderen met een boterham in de hand naar het scherm staren en vergeten te eten. Dat is het eerste, heel praktische nadeel. Een kind dat naar een filmpje kijkt, eet afgeleid, merkt minder goed wanneer het vol zit en komt soms met een halve broodtrommel thuis. Wie zich al eens afvroeg waarom de lunch steeds terugkomt, kan daar een deel van het antwoord vinden.
Het tweede nadeel gaat over de groep. De lunch is een van de weinige momenten op een schooldag waarop kinderen gewoon met elkaar kunnen praten zonder opdracht. Over wat ze in het weekend deden, over een spelletje, over niks. Juist in die losse gesprekjes leren kinderen elkaar kennen en ontstaan vriendschappen. Voor een adviseur in groepsdynamiek is dat geen bijzaak. Een klas waarin kinderen elkaar beter kennen, is meestal ook een klas met minder gedoe.
En dan de verveling. Zwemer stelt een vraag die verder gaat dan school. We vullen de autorit, de wachtkamer, het restaurant en het vliegtuig al met een scherm, en nu soms ook de pauze. Wat gebeurt er als een kind nooit meer een leeg kwartiertje heeft? Volgens hem is verveling niet iets wat je altijd moet voorkomen. Het kan ook het begin zijn van een idee, een gesprek of een spel dat vanzelf ontstaat. Dat sluit aan bij wat ouders merken als ze thuis minder schermen gebruiken, zoals in ons stuk over de tablet de deur uit.
Zo bespreek je het met de leerkracht
Hoe de pauze wordt georganiseerd, is een zaak van de school. Maar als ouder mag je er zeker iets over zeggen. Het helpt om dat op de goede manier te doen, want een leerkracht die zich aangevallen voelt, gaat in de verdediging.
- Begin met een vraag, niet met een oordeel. Vraag hoe de lunch in de klas gaat en waarom er een filmpje aanstaat. Vaak hoor je dan meteen hoe druk het moment is.
- Erken de werkdruk. Een leerkracht die de hele dag voor de groep staat, heeft ook recht op een pauze. Zeg dat hardop. Het gesprek gaat dan over de vraag hoe kinderen én leerkracht een goede pauze krijgen.
- Denk mee over alternatieven. Voorlezen, rustige muziek, een vast praatje aan tafel of eerst eten en daarna even naar buiten. Misschien kunnen ouders helpen met overblijven, zodat de leerkracht even de klas uit kan.
- Breng het breder in. Speelt het in meer klassen, dan is de medezeggenschapsraad of de ouderraad de plek om het te bespreken. Daar gaat het over het rooster en de inzet van mensen, en niet over één juf of meester.
Thuis kun je ook iets doen. Een broodtrommel die je kind makkelijk en snel kan opeten, helpt als de tijd kort is. Daarover lees je meer in ons stuk over de simpele kinderlunch. En vraag je kind eens wat het eigenlijk zelf het liefst doet tijdens de lunch. De kans is groot dat je verrast wordt door het antwoord.
Het mooie van Zwemers pleidooi is dat het niet om een verbod gaat. Het gaat om de vraag of we kinderen nog een kwartier gunnen waarin ze niets hoeven. Dat is een vraag die op school begint, maar thuis net zo goed geldt.
