Voor het leven met kinderen. En alles daaromheen.

Meisjes met ADHD vallen minder op: deze signalen worden vaak gemist

·Tim Vasse
Meisje zit stil aan een schooltafel en kijkt afwezig naar buiten

Bij ADHD denken veel mensen nog aan een jongen die niet stil kan zitten en de klas op stelten zet. Meisjes met ADHD zie je veel minder vaak zo. Kinderarts Sultan Duyar waarschuwde op 19 november in J/M Ouders dat meisjes hun klachten vaak verbergen, en daardoor pas laat of helemaal niet de juiste hulp krijgen. Volgens haar krijgen jongens de diagnose twee tot drie keer zo vaak als meisjes, vooral omdat het bij meisjes minder snel herkend wordt.

Wat betekent dat voor jou als ouder? Vooral dat je bij een dochter op andere dingen moet letten dan bij een zoon, en dat wat je thuis ziet net zo zwaar weegt als het rapport van school.

Waarom het bij meisjes zo vaak wordt gemist

Duyar noemt het maskeren. Veel meisjes doen hun best om zich te gedragen zoals van een meisje wordt verwacht, rustig en sociaal. Ze houden zichzelf de hele dag in de gaten. Op school zie je dan een kind dat netjes aan tafel zit, terwijl ze in haar hoofd voortdurend wordt afgeleid. Dat kost veel energie, en die energie is op als ze thuiskomt.

Daar komt bij dat ADHD niet bij elk kind hetzelfde beeld geeft. Het Nederlands Jeugdinstituut onderscheidt drie beelden: een beeld waarbij vooral de aandacht tekortschiet (ook wel ADD genoemd), een overwegend hyperactief en impulsief beeld, en een combinatie van beide. Het beeld met vooral aandachtsproblemen komt volgens het NJi vaker voor bij meisjes met ADHD. Een kind dat dagdroomt, valt minder op dan een kind dat door de klas rent. Het verschil tussen die beelden lees je in ons stuk over ADD en ADHD bij je kind.

Signalen die je op school kunt zien

Juist omdat het gedrag in de klas vaak keurig is, kijken leerkrachten makkelijk langs de klachten heen. Duyar noemt een paar signalen die toch zichtbaar kunnen zijn.

  • Faalangst die niet overgaat. Een meisje dat de stof goed begrijpt en meedoet, maar toch heel bang is om te falen. Helpt de gewone ondersteuning tegen faalangst niet, dan kan er volgens Duyar iets anders spelen.
  • Heel behulpzaam zijn. Meisjes met ADHD willen vaak graag de leerkracht helpen en anderen bijspringen. Dat past bij het sociaal wenselijke gedrag waarmee ze hun klachten maskeren.
  • Friemelen en kleine onrust. Niet elk meisje met ADHD is druk, maar de onrust kan wel naar buiten komen in tikken met een pen, aan de haren draaien of geluidjes maken.
  • Afwezig zijn. Rustig zitten maar steeds met de gedachten ergens anders zijn.

Duyar benadrukt ook dat er meisjes zijn die wel impulsief en onrustig zijn. Het rustige beeld is vaker, maar niet het enige.

Wat je thuis kunt merken

Hier zit voor ouders misschien het belangrijkste punt. Een dochter die zich op school de hele dag inhoudt, laat thuis vaak een ander gezicht zien. Duyar noemt kinderen die sociaal-emotioneel vastlopen, en die thuis extreem boos of verdrietig kunnen zijn. Ouders zien volgens haar soms een heel ander kind dan de juf of meester.

Herken je dat, neem het dan mee naar het gesprek met school. Duyar raadt leerkrachten zelf aan om bij twijfel met ouders te praten en te vragen wat er thuis gebeurt. Dat werkt ook andersom. Vertel wat je thuis ziet, ook als de cijfers goed zijn en de leerkracht geen zorgen heeft. Een goed rapport sluit ADHD niet uit.

Wat er gebeurt als het niet wordt herkend

De gevolgen van een late diagnose kunnen groot zijn, zegt Duyar. Ze ziet vooral een laag zelfbeeld en problemen in vriendschappen en andere sociale contacten. Meisjes kunnen ook angstklachten ontwikkelen. In de puberteit krijgen sommige meisjes volgens haar eerst een andere diagnose, zoals somberheid, terwijl bij goed doorvragen ADHD de oorzaak blijkt te zijn. Dat geldt lang niet voor elk meisje, maar het is een reden om signalen serieus te nemen.

Ook volwassen vrouwen lopen er tegenaan. Sommige moeders horen pas na de geboorte van hun kinderen dat ze zelf ADHD hebben, zoals we eerder schreven over moeders die de diagnose laat krijgen.

Waar je terechtkunt

Maak je je zorgen, dan is de eerste stap een gesprek. Volgens het NJi kun je terecht bij de huisarts, het wijkteam of het Centrum voor Jeugd en Gezin. Bij jonge kinderen kun je het ook bespreken met de jeugdarts van het consultatiebureau of de jeugdgezondheidszorg. Verder onderzoek is vooral nodig als het gedrag thuis of op school veel last geeft en je er samen niet uitkomt. Alleen een gespecialiseerde hulpverlener kan vaststellen of een kind ADHD heeft. Hoe die route er in de praktijk uitziet, lees je in ons stuk over je kind laten testen op ADHD.

De behandeling is voor jongens en meisjes in de basis hetzelfde, een combinatie van begeleiding, praktische handvatten en soms medicatie, afgestemd op het kind. Het NJi beschrijft dat er meestal eerst wordt begonnen met informatie en adviezen voor thuis en school, en training van ouders of leerkrachten. Medicatie komt pas in beeld als dat onvoldoende helpt.

Onderzoek naar meisjes met ADHD

Duyar wil samen met kinderarts Rob Pereira onderzoeken hoe ADHD in de praktijk wordt herkend bij meisjes van 7 tot 17 jaar. Ze willen bijvoorbeeld weten wanneer ouders merken dat hun dochter moeite heeft met concentratie, emoties of contact met anderen. Daarvoor loopt tot en met januari 2027 een korte peiling op adhdbijmeiden.nl, die iedereen van 18 jaar en ouder kan invullen. Herken je dit bij je eigen dochter, of bij jezelf als kind, dan helpt jouw ervaring om meisjes in de toekomst eerder te zien.

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Verder lezen