Zware benen in het derde trimester, wat steunkousen kunnen doen

Je buik groeit, de baby schopt en je benen voelen aan het eind van de dag alsof je een marathon hebt gelopen. Ook als je alleen maar naar de supermarkt bent geweest. Zware, moe aanvoelende benen horen bij het derde trimester voor heel veel vrouwen, en juist nu de dagen korter worden en je minder buiten bent, kan dat gevoel nog wat sterker worden.

Steunkousen worden dan vaak genoemd als oplossing. Maar wat doen ze precies, wanneer zijn ze zinvol en hoe kies je een paar dat je ook echt aantrekt? Want eerlijk is eerlijk, bij steunkousen denken veel vrouwen nog aan dikke beige kousen uit de thuiszorg. Dat beeld klopt al lang niet meer.

Waarom je benen zwaarder worden als je zwanger bent

Tijdens de zwangerschap verandert er veel in je lichaam. Je hebt meer bloed in je lijf, en hormonen zorgen ervoor dat de wanden van je bloedvaten wat slapper worden. Daarnaast drukt je groeiende baarmoeder op de grote aders in je buik, waardoor het bloed uit je benen minder makkelijk terugstroomt. Het resultaat is dat vocht zich in je onderbenen en enkels ophoopt, vooral als je lang staat of zit.

Bij sommige vrouwen ontstaan daardoor spataderen, of worden bestaande spataderen erger. Thuisarts, de website van de huisartsen, noemt het allemaal in het overzicht van klachten tijdens de zwangerschap. Volgens die informatie kun je elastische steunkousen dragen, omdat die klachten van spataderen minder kunnen maken. Ook je benen omhoogleggen als je zit wordt daar aangeraden.

Het is goed om te weten dat dit meestal na de bevalling weer verbetert. Dat maakt de laatste maanden niet minder vervelend, maar het helpt wel om het in perspectief te zien. Het lijstje met zwangerschapskwaaltjes die je na de bevalling echt niet gaat missen laat zien hoeveel ongemakken er in die maanden samenkomen, en zware benen passen precies in dat rijtje.

Wat steunkousen doen

Steunkousen, ook wel compressiekousen genoemd, oefenen druk uit op je onderbeen. Die druk is het grootst bij je enkel en wordt naar boven toe minder. Zo helpen ze het bloed als het ware een handje richting je hart. Veel vrouwen merken vooral dat hun benen aan het eind van de dag lichter aanvoelen en dat hun enkels minder opzetten.

Er zijn verschillende sterktes. Voor de zwangerschap kom je meestal klasse 1 tegen, met een lichte druk van 15 tot 20 mmHg. Die kousen kun je de hele dag dragen zonder dat ze knellen. Klasse 2 geeft meer druk, van 20 tot 30 mmHg, en is steviger. Twijfel je welke sterkte bij jou past, of heb je al spataderen, overleg dan met je verloskundige of huisarts. Die kan inschatten wat in jouw situatie verstandig is, en soms krijg je een kous op maat via een zorgverlener.

Kousen die je wel graag aantrekt

De grootste uitdaging met steunkousen is niet de werking, maar het dragen. Een kous die kriebelt, warm is of er saai uitziet, blijft al snel in de la liggen. Gelukkig zijn er tegenwoordig kniekousen die eruitzien als gewone, leuke sokken. Zo vind je bij Sockwell steunkousen voor de zwangerschap die je wel graag aantrekt, in klasse 1 en klasse 2 en met een mix van merinowol en bamboe. Er zijn rustige effen modellen in zwart, grijs en blauw, maar ook kousen met bloemen, stippen, strepen of een wintermotief met sneeuwvlokken. Een aantal modellen is extra wijd rond de kuit gemaakt, wat prettig is als je benen in de laatste weken wat voller worden.

Dat materiaal maakt meer uit dan je zou denken. Je lichaam draait tijdens de zwangerschap op een hoger pitje, en veel vrouwen hebben het sneller warm. Wol en bamboe voeren vocht af en voelen minder benauwd aan dan synthetische kousen. In de herfst en winter houden ze je bovendien lekker warm.

Zo trek je steunkousen makkelijker aan

Met een dikke buik is bukken al een uitdaging, laat staan een strakke kous over je hiel trekken. Een paar trucjes maken het een stuk eenvoudiger.

1. Trek ze ’s ochtends aan, vlak na het opstaan. Dan zijn je benen het minst opgezet.
2. Ga op de rand van het bed zitten met je voet op een krukje, zodat je minder ver hoeft te bukken.
3. Stulp de kous binnenstebuiten tot aan de hiel, schuif je voet erin en rol hem dan geleidelijk omhoog.
4. Strijk plooien glad, want een plooi kan gaan knellen of drukken.
5. Lukt het niet meer alleen, vraag dan gewoon je partner om hulp. Daar hoef je je echt niet voor te schamen.

Kies er ook schoenen bij waar je makkelijk in en uit stapt. Veel vrouwen merken dat hun voeten in het derde trimester een halve maat groter worden. Schoenen met een brede neus, zoals de sneakers en wandelschoenen van KEEN, geven je tenen ruimte, ook met een iets dikkere kous eronder.

Meer dan alleen kousen

Steunkousen helpen, maar ze werken het best in combinatie met andere kleine aanpassingen. Leg je benen zo vaak mogelijk omhoog als je zit, bijvoorbeeld op een kussen of een krukje. Probeer niet te lang achter elkaar stil te staan of te zitten, en maak tussendoor een korte wandeling. Ook draaien met je enkels helpt om de spieren in je kuiten aan het werk te zetten.

Voor de lange avonden op de bank kan een goed kussen tussen je knieën en onder je benen veel schelen. In ons artikel over handige items die je zwangerschap comfortabeler maken vind je nog meer spullen die de laatste maanden draaglijker maken.

Ga je in de herfst graag naar buiten, en dat is ook zwanger heel goed voor je, kies dan schoenen die stevig zitten en makkelijk aan te trekken zijn. Een paar leren enkellaarsjes van Lazamani met een rits aan de zijkant is dan ideaal, omdat je er zonder veters strikken in en uit stapt. Een rustige wandeling in het park of het bos is een van de beste dingen die je voor je benen kunt doen.

Wanneer bel je de huisarts of verloskundige

Zware benen en wat opgezette enkels aan het eind van de dag zijn in het derde trimester heel gewoon. Er zijn wel signalen waarbij je niet moet afwachten.

• Eén been is ineens dikker, rood, warm of pijnlijk. Bel dan dezelfde dag je huisarts of verloskundige.
• Je handen, gezicht of oogleden zijn plotseling opgezwollen, of je hebt hoofdpijn, last van je ogen of pijn bovenin je buik. Bel dan direct je verloskundige.
• Je spataderen zijn pijnlijk, ontstoken of gaan bloeden.

Twijfel je, bel dan gewoon. Verloskundigen krijgen deze vragen dagelijks, en het is altijd beter om een keer te veel te bellen dan een keer te weinig. Op Thuisarts kun je daarnaast rustig nalezen wat bij jouw klachten past.

Een kleine moeite voor lichtere benen

De laatste weken van je zwangerschap zijn zwaar genoeg, ook zonder benen die als lood aanvoelen. Steunkousen zijn geen wondermiddel, maar voor veel vrouwen maken ze het verschil tussen een dag waarop ze ’s middags al op de bank liggen en een dag waarop ze nog prima een wandeling maken. Kies een paar dat je mooi vindt en dat lekker zit, dan trek je ze ook echt aan. En denk ondertussen ook alvast aan de tijd na de bevalling, zoals welke verlofregeling rond de geboorte voor jou en je partner geldt, zodat je in de laatste weken met een gerust hart je benen omhoog kunt leggen.