Scrollt je tiener door TikTok of Instagram en is er een uur later nog steeds geen einde in zicht? Daar wil een Kamerlid iets aan doen. Pro-Kamerlid Kathmann dient vandaag een wetsvoorstel in dat manipulerende trucjes in apps moet verbieden, meldt de NOS. Belangrijk om meteen te weten: op de telefoon van je kind verandert er voorlopig niets. Het is een voorstel, geen wet. Wat er wel in staat, en wat je zelf al kunt instellen, zetten we hier op een rij.
Wat het voorstel wil verbieden
Kathmann wil dat eindeloos scrollen en verleidingen om snel iets te kopen voortaan gelden als oneerlijke handelspraktijk. Die regel kennen we nu vooral uit de winkel. Volgens de uitleg van de overheid gaat het om misleidend of agressief verkopen, zoals nepreviews of iemand onder druk zetten. De Autoriteit Consument en Markt kan daar boetes voor opleggen. Kathmann vergelijkt het in de NOS met onveilig speelgoed: wat onveilig is, gaat uit de handel. Apps zouden dan terug moeten naar de tekentafel.
Voor ouders is vooral interessant dat het voorstel breder is dan sociale media. Het gaat volgens de NOS ook om games, datingapps en chatbots. Dat kan dus ook de spelletjes op de tablet van jongere kinderen raken. Eerder schreven we al over de Europese aanpak van nepmunten in games, en dit voorstel ligt in dezelfde lijn.
Wat de NOS niet noemt, is een lijst van functies die precies zouden verdwijnen. Scrollen en impulsaankopen zijn de voorbeelden die Kathmann geeft. Of dat betekent dat een feed straks een einde heeft of dat een app om een pauze vraagt, staat er niet bij.
Wanneer zou je er iets van merken?
Dat is nog niet te zeggen. Een wetsvoorstel moet door de Tweede en de Eerste Kamer voordat het geldt, en dat kost tijd. Daarnaast hoopt Kathmann dat Brussel door het Nederlandse voorstel in actie komt, omdat ze een Europese aanpak zelf te lang vindt duren. Ze werkt samen met parlementariërs uit onder meer Duitsland, Frankrijk en België die hetzelfde willen.
Dat zo’n wet niet vanzelf overeind blijft, liet Frankrijk zien, al ging het daar om iets anders. De Constitutionele Raad verwierp daar in augustus 2026 een verbod op sociale media voor kinderen onder de 15. Over de Europese plannen voor een leeftijdsgrens lees je meer in ons stuk over sociale media vanaf 15.
Wel is er eerder iets veranderd via de rechter. De rechtbank Amsterdam bepaalde op 2 oktober 2025 dat Instagram en Facebook in Nederland een feed zonder algoritme moeten aanbieden die je als standaard kunt instellen, in een zaak van Bits of Freedom. Meta kondigde een beroep aan. Kathmann noemt die algoritmevrije optie als bewijs dat het kan.
Wat je nu al zelf kunt doen
Je hoeft niet op Den Haag te wachten. Dit zijn de dingen die vandaag al werken, en ze komen uit officiële bronnen.
- Kijk naar de leeftijd. Het advies van de Rijksoverheid uit juni 2025 is een minimumleeftijd van 15 voor sociale media als Instagram en TikTok, met chatapps vanaf de middelbare school. Dat is een advies, geen verbod. Hoe je die eerste stap zet, lees je bij de afspraken voor een eerste telefoon.
- Houd de drie uur in de gaten. Voor kinderen vanaf 12 jaar adviseert de overheid maximaal drie uur schermtijd per dag, met daarnaast aandacht voor andere activiteiten.
- Zet de feed op chronologisch. Zit je tiener op Instagram, kijk dan samen in de instellingen naar de feed zonder algoritme. Dan kies je zelf wat je ziet in plaats van wat de app voorstelt.
- Gebruik het toezicht van de app. Instagram plaatst tieners volgens de eigen uitleg van het bedrijf uit 2024 in een tieneraccount. Daarbij hoort een melding na 60 minuten per dag en een slaapstand met gedempte meldingen tussen 22.00 en 07.00 uur. Via ouderlijk toezicht stel je een echte dagelijkse tijdslimiet in en blokkeer je bepaalde tijden. Let op het verschil: die 60 minuten zijn alleen een seintje, de app stopt dan niet.
Het meeste werk zit misschien nog in het gesprek. Leg uit dat apps volgens critici als Kathmann zo ontworpen zijn dat je blijft kijken, dan voelt doorscrollen minder als een zwakte van je kind. Dat maakt het makkelijker om afspraken te maken, ook als je kind bij de oppas of opa en oma is.
