Wie een kind heeft dat Minecraft, Valorant of Clash of Clans speelt, kent het verzoek. Of er even wat munten, gems of punten bij mogen. Het klinkt als kleingeld, maar daar zit precies het probleem. De consumentenwaakhonden van de Europese Unie treden nu op tegen negen gamebedrijven, omdat hun spelmunten volgens hen verbergen hoeveel echt geld er uitgegeven wordt. Het Duitse techplatform heise online zette op een rij wat de Europese Commissie op woensdag 30 september 2026 bekendmaakte. Wat betekent dit voor het zakgeld van je kind, en wat kun je thuis al doen?
Welke games het betreft
Het gaat om een gezamenlijke actie van het CPC-netwerk, waarin de nationale consumentenautoriteiten van de EU-landen samenwerken onder coördinatie van de Europese Commissie. Voor Nederland zit de Autoriteit Consument & Markt in dat netwerk. De negen spellen die verder worden onderzocht zijn Minecraft, Valorant, Clash of Clans, Candy Crush Saga, Gardenscapes, Forge of Empires, For Honor, Mech Arena en Hunt: Showdown 1896. Volgens heise zijn ze steekproefsgewijs gekozen, zodat verschillende soorten games aan bod komen.
Daarnaast loopt er een apart onderzoek naar Diablo Immortal en Call of Duty: Mobile van Activision Blizzard. Daar kijken de toezichthouders niet alleen naar spelmunten, maar ook naar het verzamelen van persoonlijke gegevens, mogelijk verslavend ontwerp, de standaardinstellingen van het ouderlijk toezicht en reclame die zich direct op kinderen richt.
Belangrijk om te weten is dat dit nog geen boete is, en dat de spellen ook niet ineens verboden zijn. De onderzoeken moeten eerst uitwijzen of de manier van verkopen past binnen het Europese consumentenrecht. Welke termijnen de bedrijven krijgen en wat er gebeurt als ze niets veranderen, is nog niet bekend.
Waarom spelmunten kinderen laten overbesteden
Het mechanisme is in bijna al deze spellen hetzelfde. Je koopt niet direct een outfit of een wapen, maar eerst een pakket virtuele munten, en met die munten koop je daarna het item. Omdat de winkel in het spel alleen prijzen in munten toont, moet je zelf uitrekenen wat iets in euro’s kost. Voor een volwassene is dat al lastig. Voor een kind van negen is het bijna onmogelijk.
Daar komt een tweede truc bij. De pakketten sluiten vaak niet aan op wat de items kosten. Het Duitse techplatform Netzwelt geeft een voorbeeld van een item van 600 munten in een winkel die alleen pakketten van 500 of 1000 munten verkoopt. Je koopt dus meer dan je nodig hebt, en de rest blijft op je account staan. Die rest voelt als zonde, dus volgt er al snel een volgende aankoop om het restje op te maken.
De toezichthouders eisen daarom dat prijzen ook in echt geld worden getoond en dat spelers niet onder druk worden gezet om grotere pakketten te kopen dan nodig. Ook willen ze dat spelers weten dat ze veertien dagen herroepingsrecht hebben, uitdrukkelijk ook voor munten die nog niet zijn gebruikt. Verder noemen ze eerlijke voorwaarden, bescherming van kinderen en een eind aan zogeheten dark patterns, ontwerptrucs die je naar een aankoop duwen. Ook lootboxen, de verrassingspakketten waarvan je niet weet wat erin zit, krijgen extra aandacht. Op de pagina van de Europese Commissie over deze gezamenlijke acties staat de achtergrond.
Wat ons betreft is dat het meest herkenbare punt voor ouders. Een kind dat zakgeld krijgt, leert juist wat iets kost door met echte bedragen te werken. Spelmunten halen die les weg. Het geld is weg voordat het voelt alsof het is uitgegeven.
Hoe lang dit al speelt
De zaak begon niet vorige week. In september 2024 dienden de Europese consumentenkoepel BEUC en 22 aangesloten organisaties een klacht in bij de EU. In maart 2025 publiceerde het CPC-netwerk zeven uitgangspunten voor spelmunten, geen nieuwe wet maar een uitleg van bestaande regels. Daarna volgden gesprekken met de gamesector. Volgens het netwerk heeft een groot deel van de bedrijven daarna weinig wezenlijks veranderd, en daarom volgt nu deze stap. Verdere regels kunnen in de Digital Fairness Act komen, waarvan de Europese Commissie het voorstel in het vierde kwartaal van 2026 wil presenteren.
Wat je thuis nu al kunt doen
Tot er in de spellen echt iets verandert, ligt het meeste bij jou. Een paar afspraken die helpen.
- Zet een drempel voor aankopen. Op PlayStation, Xbox, Nintendo Switch en op Android- en Apple-apparaten kun je aankopen in het ouderlijk toezicht of de gezinsinstellingen vastzetten met een wachtwoord of goedkeuring per aankoop. Doe dat op elk apparaat waarop je kind speelt, ook de oude tablet.
- Koppel geen betaalkaart aan het account van je kind. Een cadeaukaart met een vast bedrag geeft een duidelijke grens. Op is op.
- Reken samen terug naar euro’s. Kijk met je kind welk pakket bij welk bedrag hoort en wat een item dus echt kost. Hoe vaker je dat samen doet, hoe beter je kind gaat zien wat er gebeurt.
- Maak spelgeld onderdeel van het zakgeld. Wil je kind iets in een game kopen, dan komt dat uit het eigen budget. Hoeveel zakgeld bij welke leeftijd past, lees je in ons stuk over zakgeld per leeftijd.
- Praat over restjes en aftellers. Leg uit waarom er altijd een paar munten overblijven en waarom een aanbieding in een spel soms maar een uur geldt. Een kind dat de truc doorheeft, trapt er minder snel in.
Ging het toch mis en is er een flinke aankoop gedaan zonder dat je het wist, neem dan contact op met de klantenservice van de winkel waar betaald is. Het herroepingsrecht waar de toezichthouders nu op hameren, laat zien dat terugvragen in sommige gevallen kan, al hangt het af van de voorwaarden.
Gamen is voor veel kinderen ook gewoon sociaal en leuk, en dat hoeft niet te stoppen. Het gaat erom dat je kind blijft zien wat het betaalt. Speelt je kind ook online met anderen, dan is ons artikel over betrokken blijven bij Roblox een goede aanvulling op de afspraken over geld.
