Op het schoolplein hoor je over het feestje bij het trampolinepark, en je kind was er weer niet bij. Eén keer is pech, want niet iedereen nodigt de hele klas uit. Maar als je een patroon ziet, doet het pijn, voor je kind en voor jou. J/M Ouders publiceerde gisteren het verhaal van een moeder wier dochter van negen bijna nooit wordt uitgenodigd. Toen ze het bij de juf aankaartte, kreeg ze te horen dat feestjes buiten schooltijd vallen en dus niet het probleem van school zijn.
Die reactie is begrijpelijk en tegelijk te kort door de bocht. School gaat inderdaad niet over wie er op een feestje komt. Maar school gaat wel over iets wat daar nauw mee samenhangt. Dat verschil bepaalt hoe je het gesprek voert.
Eerst met je kind
Voordat je iemand anders aanspreekt, is het gesprek thuis het belangrijkst. Kinderen gaan bij herhaald buitengesloten worden vaak bij zichzelf zoeken. Het meisje uit het verhaal vroeg haar moeder of ze misschien saai was.
Neem het verdriet serieus, maar maak het niet groter. Zeg niet dat het niet erg is als je kind duidelijk verdrietig is, maar maak van elk gemist feestje ook geen drama. Ook J/M Ouders raadt aan het verdriet serieus te nemen zonder elk gemist feestje uit te vergroten.
Haal het los van wie je kind is. Uitnodigen gebeurt om allerlei redenen die niets met je kind te maken hebben, zoals het budget voor maar zes kinderen, een vaste vriendinnengroep, de ouders die elkaar kennen. Dat kun je benoemen zonder over andere kinderen te oordelen.
Vraag naar de schooldag, niet naar het feestje. Met wie speelt je kind in de pauze? Met wie zit het bij groepswerk? Wie kiest het bij gym? De antwoorden zeggen veel meer over de plek in de groep dan een lijst met feestjes. Hoor je dat je kind steeds alleen staat of wordt uitgelachen, dan gaat het niet meer over feestjes maar mogelijk over buitensluiten. Waar je dan op let, lees je in ons stuk over signalen dat je kind wordt gepest.
Wat je zelf kunt doen
De moeder uit het verhaal nodigde zelf klasgenootjes uit voor speelafspraken. Die waren gezellig, maar haar dochter werd nooit teruggevraagd. Dat is frustrerend, maar het is niet voor niets geweest. Een kind dat thuis met één of twee klasgenoten goed speelt, heeft in de klas meer aanknopingspunten. Kies daarbij liever voor één kind tegelijk dan voor een groepje, want in een groep valt een stiller kind sneller weg.
Investeer daarnaast in vriendschappen buiten school. Dat advies geeft de man van de moeder in het verhaal, en ook J/M Ouders noemt het. Sport, muziekles, scouting of een kind uit de straat geven je kind een tweede plek waar het erbij hoort. Dat neemt de pijn op school niet weg, maar het zorgt ervoor dat de klas niet de enige maat is.
En als je kind zelf jarig is, kun je bewust kiezen wie je uitnodigt. Hoe je zonder veel gedoe een feestje thuis organiseert, staat in ons draaiboek voor een kinderfeestje thuis. Verwacht er alleen niet van dat het automatisch uitnodigingen terug oplevert.
Wanneer je school erbij haalt, en met welke vraag
Hier ging het in het verhaal mis, en dat is leerzaam. De juf hoorde een vraag over feestjes en zei terecht dat ze daar niet over gaat. Wat de moeder eigenlijk bedoelde, was een vraag over de groepsdynamiek. Formuleer het daarom vanaf het begin zo.
Vraag niet of de juf iets kan doen aan de feestjes. Vraag hoe zij je kind in de groep ziet. Met wie trekt het op? Hoe gaat het tijdens de pauze en bij groepsopdrachten? Zijn er groepjes waar je kind niet tussen komt? En wat kan de school doen om de sociale aansluiting te versterken, bijvoorbeeld bij het indelen van groepjes of in de pauze?
Dat is geen extra gunst. Scholen zijn wettelijk verantwoordelijk voor de sociale veiligheid van hun leerlingen. Volgens het Nederlands Jeugdinstituut moet een school onder meer geregeld meten hoe veilig leerlingen zich voelen en een vast aanspreekpunt hebben dat het beleid tegen pesten coördineert. Hoe je kind zich in de klas voelt, valt daar dus wel degelijk onder, ook al vinden de feestjes thuis plaats.
Levert het gesprek met de leerkracht niets op, doe dan wat de moeder uit het verhaal van plan is en vraag een nieuw gesprek aan met de intern begeleider erbij. Die kijkt breder dan één klas en kan bijvoorbeeld de uitkomsten van de vragenlijst over sociale veiligheid erbij pakken. Blijkt er toch sprake van buitensluiten of pesten en gebeurt er te weinig, dan staan in ons stuk over wat je als ouder kunt afdwingen de volgende stappen.
Wat je beter niet doet
Andere ouders aanspreken op hun gastenlijst werkt bijna nooit en kan het voor je kind juist ongemakkelijker maken. Ook het kind zelf onder druk zetten om populairder te worden of zich anders te gedragen helpt niet. Het meisje uit het verhaal wordt door haar juf omschreven als rustig en zelfstandig. Dat is geen probleem dat opgelost moet worden. De taak van ouders en school is ervoor te zorgen dat zo’n kind ook zijn plek in de groep vindt, niet dat het verandert in iemand anders.
