“Mama, ik denk dat mijn hoofd gewoon niet goed werkt.” Dat zei een jongen van zes, een paar maanden nadat hij vol verwachting aan groep 3 was begonnen. Zijn moeder vertelt bij Kek Mama hoe dat kwam. Lezen ging hem minder makkelijk af, en de juf maakte daar opmerkingen over voor de hele klas. Toen de moeder een gesprek aanvroeg, kreeg ze te horen dat haar zoon wel erg gevoelig was. Inmiddels moet ze hem ’s ochtends bijna naar school slepen.
Je hoort maar een kant van het verhaal, en dat moet je meewegen. Maar de situatie zelf komt vaker voor dan je denkt. Een kind dat door een opmerking op school gaat geloven dat het dom is, heeft thuis iets anders nodig dan een ouder die boos de school in stormt. Er zijn eigenlijk twee sporen. Het zelfbeeld van je kind herstellen, en het gesprek met school zo voeren dat er iets verandert.
Spoor 1. Het zelfbeeld van je kind herstellen
Een kind van zes kan nog geen onderscheid maken tussen iets moeilijk vinden en dom zijn. Als een volwassene die het vertrouwt zegt dat het misschien terug moet naar de kleuters, dan neemt het dat letterlijk. Je taak thuis is dat onderscheid voor je kind maken.
- Neem de zin serieus. Als je kind zegt dat het dom is, is de reflex “nee joh, je bent heel slim”. Dat helpt minder dan je denkt, want je kind ervaart iets anders. Vraag liever wanneer het zich zo voelde en wat er toen gebeurde.
- Maak moeilijk iets gewoons. Vertel over iets wat jij lastig vond om te leren, autorijden, een taal, een sport. Kinderen horen zelden dat volwassenen ook dingen moeilijk vinden.
- Prijs de moeite, niet het resultaat. Een kind dat bang is voor fouten, heeft niets aan “goed zo, alles goed”. Het heeft wel iets aan “je bent blijven proberen bij dat lange woord”.
- Haal het lezen even uit de prestatiehoek. Lees thuis voor, laat je kind strips of moppenboekjes kiezen en oefen niet elke avond met een timer. Leesplezier komt terug als lezen niet meer voelt als een toets.
- Let op slaap en buikpijn. Een kind dat ’s avonds wakker ligt van de volgende schooldag, draagt meer mee dan een slechte dag. Blijft dat aanhouden, bespreek het dan met de huisarts of de jeugdverpleegkundige van de GGD.
Spoor 2. Het gesprek met school
De moeder uit het verhaal is eerlijk over wat er misging. Ze werd een keer flink kwaad op de juf waar andere ouders en kinderen bij waren, en sindsdien is de sfeer bekoeld. Dat is menselijk, maar het maakt de positie van je kind er niet beter op. Een paar dingen helpen om het gesprek wel productief te maken.
Schrijf voor het gesprek op wat je kind letterlijk heeft verteld, met een datum erbij. Feiten zijn moeilijker weg te wuiven dan een gevoel. Begin het gesprek met wat je ziet bij je kind, dat het verdrietig thuiskomt en zichzelf dom noemt, en niet met een oordeel over de leerkracht. Vraag wat de juf in de klas ziet en of er zorgen zijn over het lezen. Misschien heeft je kind extra begeleiding nodig, en dan is de intern begeleider van school de aangewezen persoon om erbij te halen.
Leg aan het eind vast wat jullie afspreken en wanneer jullie elkaar weer spreken. Twee of drie weken later is een redelijke termijn om te zien of er iets verandert.
Als het gesprek niets oplevert
Elke school is verplicht een klachtenregeling te hebben. Volgens de Rijksoverheid ziet de route er zo uit.
- Bespreek het eerst met de leerkracht, degene die er direct bij betrokken is.
- Vraag de directie om te bemiddelen als dat niet werkt.
- Schakel het schoolbestuur in als ook de directie de boot afhoudt.
- Dien een officiële klacht in bij de klachtencommissie waar de school bij is aangesloten. Die moet de klacht vertrouwelijk behandelen en binnen 4 weken reageren. Het advies is niet bindend, maar het bestuur kan er wel maatregelen op baseren.
Je kunt een klacht ook melden bij de Inspectie van het Onderwijs. Die lost hem niet voor je op, maar krijgt zo een beter beeld van de school en kan het gebruiken bij het toezicht. In de schoolgids staat welke klachtencommissie en welke contactpersoon er voor jouw school zijn.
Een andere klas is niet altijd mogelijk, en een school zal daar meestal niet meteen in meegaan. Maar je kunt wel vragen wat de school doet om je kind in de klas weer veilig te laten voelen, en daar een afspraak over maken. Merk je dat de druk op school breder is dan een leerkracht, lees dan ook ons stuk over prestatiedruk herkennen bij je kind.
Het belangrijkste is dat je kind merkt dat jij het gelooft en dat iemand voor hem opkomt. Dat herstelt vaak al een groot deel van wat een enkele zin in de klas kapotmaakte.
