Een treinrit van een paar minuten werd in Groningen een geboorteverhaal. Kort na vertrek van station Groningen Europapark beviel een vrouw in de trein van een baby, terwijl medepassagiers de hulpdiensten belden en vroegen of er een arts aan boord was. Op het hoofdstation stonden hulpverleners klaar, schrijft Kek Mama op basis van Dagblad van het Noorden. Volgens een getuige gaat het goed met moeder en kind, al is dat niet officieel bevestigd.
Het is een uitzonderlijk verhaal, maar de angst erachter kennen veel zwangeren wel. Wat als het zo snel gaat dat je de verloskundige of het ziekenhuis niet haalt? Het helpt om te weten hoe een bevalling die opschiet eruitziet, en wat jij en je partner doen tot er hulp is.
Waarom de ene bevalling veel sneller gaat dan de andere
Een bevalling begint meestal met de latente fase, waarin de baarmoedermond langzaam tot een centimeter of drie, vier opengaat. Volgens deverloskundige.nl, de voorlichtingssite van de verloskundigen, duurt die fase bij een eerste baby meestal tien uur of langer. Daarna volgt de actieve fase, bij een eerste bevalling gemiddeld vier tot acht uur, en een persfase van gemiddeld een tot twee uur.
Dat zijn gemiddelden, en daar zit precies het punt. Een tweede of volgende bevalling verloopt vaak veel sneller dan de eerste, en ook binnen een eerste bevalling verschilt het enorm. Wie bij de eerste baby uren de tijd had, kan bij de tweede verrast worden. Juist moeders die al eens zijn bevallen, doen er goed aan de belafspraken met hun verloskundige niet te ruim te nemen.
De signalen dat het opschiet
In de actieve fase worden de weeën regelmatig en krachtig, met steeds kortere pauzes, en heb je al je aandacht nodig om ze op te vangen. Het duidelijkste teken dat de baby eraan komt, is persdrang. Die voelt volgens de verloskundigen als heel erg moeten poepen, een sterke druk onder in je bekken. Kun je dat gevoel niet meer tegenhouden en alleen nog laten gebeuren, dan spreken ze van onhoudbare persdrang. Je lichaam is dan zelf begonnen de baby naar buiten te duwen.
Daarnaast zijn er momenten waarop je altijd direct belt, wat de afspraak ook was. Bijvoorbeeld als je vliezen breken en het vruchtwater groen of bruin is, als je meer dan een beetje helderrood bloed verliest, of als je vliezen breken voordat je 37 weken zwanger bent.
Als de baby echt niet wil wachten
De basis is eenvoudig. Bel je verloskundige, en heb je onhoudbare persdrang terwijl er nog niemand onderweg is, bel dan 112. De meldkamer kan je aan de telefoon vertellen wat je moet doen. Zo ging het ook in de trein in Groningen, waar reizigers als eerste de hulpdiensten belden.
Voor de partner of wie er verder bij is, komt het vooral aan op rust en een paar praktische dingen.
- Stop met verplaatsen. Zit je in de auto en komt de persdrang, zet de auto dan op een veilige plek stil en bel 112, in plaats van door te jagen naar het ziekenhuis.
- Zorg voor een warme, veilige plek. Pak handdoeken, een deken of jassen. Laat de zwangere de houding kiezen die goed voelt. Rechtop, gehurkt of op handen en knieën is volgens de verloskundigen vaak een natuurlijke bevalhouding.
- Volg de meldkamer. Doe wat de centralist zegt en geef door wat je ziet. Je hoeft niet zelf te bedenken wat er moet gebeuren.
- Houd de baby warm. Leg de baby na de geboorte direct op de blote buik of borst van de moeder en dek beiden toe. Dat huid-op-huidcontact houdt de baby warm en helpt het lichaam ook bij de volgende stap.
- Laat de navelstreng en placenta met rust. De placenta komt bij de meeste vrouwen binnen dertig minuten vanzelf. Rustig afwachten tot de hulpverleners er zijn, is het beste wat je kunt doen.
Voorbereiden zonder bang te worden
Het meeste werk gebeurt voor de bevalling. Bespreek met je verloskundige wanneer je precies belt, en schrijf die belinstructies op een plek waar je partner ze ook kan vinden. Ben je al eens snel bevallen of woon je ver van het ziekenhuis, vraag dan of de afspraken voor jou anders moeten. Zet het nummer van de praktijk in beide telefoons en houd bij een geplande ziekenhuisbevalling een tas met handdoeken in de auto.
Een bevalling in de trein of op de achterbank blijft zeldzaam. Weten wat je dan doet, maakt het idee een stuk minder eng. Wil je meer lezen over wat je verder kunt regelen in de laatste weken, kijk dan bij onze artikelen over bevalling en kraamtijd.
