Op elk familiefeestje hetzelfde tafereel. Een oom of opa met een biertje, een kleuter die vraagt of ze ook mag, en een flesje dat lachend naar haar mond gaat. Bij Kek Mama vertelde een moeder deze week over haar zwager, die zijn dochter van vier steeds een paar slokken bier geeft en haar trots zijn ‘kleine bierkenner’ noemt. Als zij er iets van zegt, hoort ze dat ze zich niet zo moet aanstellen. Ze twijfelt nu of ze Veilig Thuis moet bellen.
Het is een dilemma dat meer ouders kennen, ook als het om een oma gaat die een likje advocaat geeft of een opa die het schuim van zijn bier laat proeven. Wat doet alcohol eigenlijk met zo’n jong kind? En hoe breng je het ter sprake zonder dat de verjaardag ontploft?
Wat alcohol doet met een jong kind
Het argument dat je vaak hoort is dat het ‘maar een slokje’ is. Dat klopt voor de hoeveelheid in een glas, maar niet voor wat het met een klein lichaam doet. Een kleuter van vier weegt een fractie van een volwassene. Dezelfde slok geeft bij haar daardoor een veel hoger alcoholpromillage. Jongeren raken om die reden ook sneller een alcoholvergiftiging op, schrijft de Rijksoverheid, en dat geldt voor kleine kinderen nog sterker. Een paar slokken bier zijn niet meteen gevaarlijk, maar wie drie keer op een avond ‘nog een slokje’ geeft, weet niet meer precies hoeveel het kind binnen heeft.
Daarnaast zijn de hersenen van kinderen nog volop in ontwikkeling, tot ver na de tienertijd. Alcohol is daar slecht voor, en hoe jonger een kind is, hoe kwetsbaarder. Daarom is het advies van het Trimbos-instituut en de overheid helder. Geen alcohol tot je 18e. Niet een beetje, niet bij een feestje, niet om te proeven.
Ook het idee dat kinderen er verantwoord mee leren omgaan als ze thuis af en toe mogen proeven, klopt niet. Het Trimbos-instituut ziet juist het omgekeerde. Kinderen die jong leren dat alcohol gezellig en grappig is, beginnen vaak eerder met drinken. En dat brengt ons bij wat in dit verhaal misschien het meest wringt. Een kind dat ‘bierkenner’ wordt genoemd en waarbij de hele familie lacht, leert dat bier drinken iets is om trots op te zijn.
Hoe je het bespreekbaar maakt
Het lastige is dat het niet jouw kind is. Je hebt niets over de opvoeding van je nichtje te zeggen, en dat laat de zwager in het verhaal ook duidelijk merken. Toch kun je er meer mee dan alleen je mond houden of meteen een melding doen.
- Kies een rustig moment. Niet op het feestje zelf, met een biertje op en iedereen erbij. Een gesprek onder vier ogen, op een andere dag, maakt de kans groter dat iemand luistert.
- Praat over het kind, niet over de ouder. ‘Ik maak me zorgen om haar, ze is zo klein’ komt anders binnen dan ‘jij bent onverantwoordelijk’.
- Geef informatie in plaats van een oordeel. Veel ouders weten niet dat een slok voor een kleuter veel meer doet dan voor een volwassene. Dat feit kan het gesprek opener maken dan een discussie over wie gelijk heeft.
- Laat iemand anders het zeggen. In het verhaal staat de partner aan haar kant, maar wil hij geen ruzie. Een broer die het tegen zijn broer zegt, wordt vaak serieuzer genomen dan een schoonzus.
- Zorg voor je eigen kinderen. Zie jij dat er op een feestje alcohol aan jouw kind wordt aangeboden, dan mag je daar altijd duidelijk nee tegen zeggen. Ook als de rest lacht.
Wanneer bel je Veilig Thuis?
Een melding doen voelt als een grote stap, en de moeder in het verhaal is bang dat de familieverhoudingen daarna voorgoed verpest zijn. Wat veel mensen niet weten, is dat je Veilig Thuis ook alleen om advies kunt vragen. Je belt gratis via 0800-2000 en dat kan anoniem, staat op de site van Veilig Thuis. Een medewerker denkt dan met je mee over wat je kunt doen, zonder dat er meteen iets in gang wordt gezet. Een advies is iets anders dan een melding.
Je zorgen zijn groter als het niet bij een paar slokken blijft. Als een kind regelmatig echt drinkt, er dronken van wordt, of als er ook andere dingen zijn die je zorgen baren, zoals een ouder die zelf veel drinkt en dan voor het kind zorgt. Bespreek dat zeker met Veilig Thuis.
Heeft een kind per ongeluk veel alcohol binnengekregen, bijvoorbeeld uit een achtergelaten glas, en wordt het suf, misselijk of slap? Bel dan meteen de huisarts of de huisartsenpost, en bij een kind dat niet goed wakker te krijgen is 112. Wat je verder doet als je kind iets doorslikt wat niet mag, lees je in ons stuk over een kind dat pillen inslikt.
Je hoeft je niet te schamen dat je je zorgen maakt. Je overdrijft niet. Een kleuter van vier hoort geen bier te drinken, en dat hardop zeggen is gewoon opkomen voor een kind.
