Het begint met één kuchje aan het ontbijt, en een paar dagen later ligt de halve familie op de bank. Het griepseizoen komt op gang en in veel gezinnen gaat het virus van kind naar kind naar ouder. Kek Mama vroeg twee kinderartsen wat ouders nu moeten weten. Hun belangrijkste boodschap is opvallend eenvoudig: wacht niet te lang met bellen als je je zorgen maakt. Wanneer is dat precies, en wat doe je in de tussentijd thuis?
Het advies dat ouders het vaakst vergeten
Veel ouders twijfelen. Je wilt de huisarts niet lastigvallen met “gewoon griep”, en dus wacht je nog een dag. De kinderartsen draaien dat om. “Je hoeft niet te wachten tot je kind er heel ziek uitziet om ons te bellen”, zegt kinderarts Odom in het stuk. Bij griep zijn soms behandelingen mogelijk die vooral werken als je er vroeg bij bent. Liever een keer te vaak overleggen dan thuis blijven piekeren.
Daar hoort een tweede misverstand bij. Een kind met 40 graden koorts laat elke ouder schrikken, maar de hoogte van de temperatuur zegt volgens de artsen niet alles. Het gaat vooral om hoe lang de koorts aanhoudt en welke klachten erbij komen. Drinkt je kind nog, reageert het normaal en lukt het om een beetje te rusten? Dan is dat meestal geruststellend. Je hoeft de koorts ook niet koste wat kost omlaag te krijgen; paracetamol is er vooral voor als je kind zich beroerd voelt.
Wanneer bel je de huisarts?
Uit het advies van beide kinderartsen kun je een duidelijke grens halen. Neem contact op met de huisarts als je kind:
- steeds zieker wordt in plaats van langzaam beter;
- nauwelijks drinkt;
- na een paar dagen opknappen opnieuw koorts krijgt;
- jong is, of astma of een verminderde weerstand heeft, want dan ben je extra alert.
Direct medische hulp zoek je als je kind moeite heeft met ademhalen, moeilijk wakker te krijgen is of blauwe lippen heeft. Dat geldt ook voor een baby jonger dan drie maanden met een temperatuur van 38 graden of hoger. Is het avond of weekend, dan bel je de huisartsenpost. En los van elke lijst geldt wat de artsen zelf zeggen: is je kind duidelijk anders dan normaal en vertrouw je het niet, dan is bellen altijd verstandig. Wil je vooraf rustig nalezen wat bij jouw situatie past, dan staat op Thuisarts.nl een overzicht over koorts bij kinderen, opgesteld door huisartsen.
Het tweede signaal in het lijstje, opnieuw koorts na een paar dagen beter, is het makkelijkst te missen. Je bent opgelucht dat het beter gaat, je kind gaat weer naar school, en dan komt de koorts terug. De kinderartsen noemen dat signaal apart, en het is precies het moment om wel te bellen.
Wat je thuis doet
Een wondermiddel bestaat niet, zeggen de artsen. Rust, genoeg drinken en zo nodig iets tegen de koorts doen het meeste. Eten is even minder belangrijk dan drinken. Kleine slokjes water of een waterijsje helpen al, en een baby blijf je regelmatig borst- of flesvoeding geven.
Het is handig om een paar dingen in huis te hebben voordat het misgaat: een thermometer, een zoutoplossing voor een verstopte neus en paracetamol voor kinderen. Geef medicijnen altijd volgens de dosering voor de leeftijd en het gewicht van je kind. Een lepeltje honing kan een hoest verzachten, maar alleen vanaf één jaar; baby’s mogen geen honing. Ligt je kind ’s nachts te snuiven, dan helpen de tips uit ons stuk over een verstopte neus bij nacht.
Zo voorkom je dat het hele gezin platgaat
Volgens kinderarts Tyson kun je de verspreiding in huis met een paar maatregelen beperken. Iedereen wast regelmatig zijn handen, je deelt geen bekers of bestek en kinderen hoesten en niezen in hun elleboog. Kan de zieke apart slapen, doe dat dan.
Opvallend is wat de artsen over schoonmaken zeggen. Je hoeft niet het hele huis te ontsmetten. Steek je energie liever in de lucht, want die ademt iedereen in. Zet regelmatig een raam open. Een luchtreiniger met HEPA-filter kan volgens hen ook helpen. Zeker in de herfst, als de ramen dichtgaan en de verwarming aanslaat, is dat een advies dat ertoe doet.
Wordt er toch nog iemand ziek, voel je dan niet schuldig. Griepvirussen zijn nu eenmaal heel besmettelijk.
Griepprik en baby’s
Een griepprik maakt de kans op griep kleiner en de ziekte vaak milder. In Nederland krijgen kinderen niet standaard een griepprik. Kinderen met bepaalde aandoeningen, zoals ernstige longproblemen of een verminderde afweer, kunnen er wel voor in aanmerking komen; overleg daarover met de huisarts. En ook met prik kan je kind ziek worden, want die beschermt tegen influenza en niet tegen alle andere virussen die van school of opvang mee naar huis komen.
Baby’s jonger dan zes maanden kunnen nog geen griepprik krijgen en zijn kwetsbaarder. Laat bezoek met griep- of verkoudheidsklachten daarom liever thuisblijven, vraag mensen hun handen te wassen voordat ze de baby vasthouden en sla de kusjes even over. Ben je zwanger, dan kan een griepprik tijdens de zwangerschap ook je baby na de geboorte beschermen. In Nederland kom je daar vanaf 22 weken zwangerschap voor in aanmerking; wat het RIVM daarover adviseert, lees je in ons stuk over de griepprik als je zwanger bent.
Is je kind weer opgeknapt en vraag je je af of het al naar school of de opvang kan, dan helpt ons overzicht over terug naar school of opvang na ziekte.
