Ben je zwanger en loop je deze herfst tegen de griepprik aan? Dan is dat geen toeval. De griepprikcampagne begint in oktober, en het RIVM brengt het advies voor zwangeren opnieuw onder de aandacht, onder meer in een artikel dat Kek Mama op 5 oktober samen met het RIVM publiceerde. Het advies zelf is niet nieuw, maar veel aanstaande moeders weten nog niet goed wat de prik doet, wanneer je hem haalt en wat je baby eraan heeft. Hieronder de feiten op een rij, allemaal uit de informatie van het RIVM.
Waarom griep in de zwangerschap anders is
Als je zwanger bent, werkt je afweer anders. Het RIVM schrijft op de pagina over de griepprik in de zwangerschap dat zwangeren een groter risico hebben om ernstiger ziek te worden van griep dan vrouwen van dezelfde leeftijd die niet zwanger zijn. Ze worden ook vaker in het ziekenhuis opgenomen. Het risico op overlijden door griep lijkt volgens het RIVM niet hoger.
Op basis van onderzoek in andere landen schat het RIVM dat er in Nederland elk jaar ongeveer 11.000 zwangeren griep krijgen. Van hen worden er ongeveer 45 opgenomen in het ziekenhuis en 1 tot 5 komen op de intensive care. In het artikel met het RIVM staat daarnaast dat hoge koorts een verhoogd risico op vroeggeboorte geeft.
Dan is er je baby. Pasgeboren baby’s hebben nog weinig weerstand en kunnen ernstig ziek en benauwd worden van griep. Soms krijgen ze longontsteking en moeten ze naar het ziekenhuis. Volgens de cijfers in het RIVM-artikel worden er jaarlijks ongeveer 300 pasgeborenen in het ziekenhuis opgenomen met klachten door griep, en 10 tot 20 baby’s komen op de intensive care. Een baby kun je in de eerste maanden zelf nog niet tegen griep laten vaccineren, en dat is precies waar de prik in de zwangerschap om draait.
Wat de prik je baby oplevert
Na de prik maakt je lichaam antistoffen aan tegen het griepvirus. Die gaan via de placenta naar je baby en beschermen hem of haar in de eerste maanden na de geboorte. Het vaccin zelf komt niet bij je baby, alleen jouw antistoffen. En jij bent zelf ook beter beschermd.
Het RIVM noemt een paar cijfers die laten zien wat dat oplevert.
- Baby’s van moeders die in de zwangerschap de griepprik kregen, hebben ongeveer 35 procent minder kans om griep te krijgen.
- De kans dat een baby door griep in het ziekenhuis belandt, is ongeveer 70 procent lager.
- Gevaccineerde zwangeren hebben zelf ongeveer 50 procent minder kans op griep.
Krijg je toch griep, of krijgt je baby het, dan verloopt dat meestal mild. Eerlijk gezegd vind ik dat tweede cijfer het sterkste argument. Een baby van een paar weken die benauwd in het ziekenhuis ligt, is het scenario waar je als ouder het meest bang voor bent.
Is de griepprik veilig in de zwangerschap?
Dat is de vraag die de meeste vrouwen stellen, en dat snap ik. In Nederland krijgen alle zwangeren de griepprik pas sinds 2021 aangeboden, maar in veel andere landen wordt hij al jaren gegeven. Daardoor is er veel informatie over de veiligheid beschikbaar. Volgens het RIVM-artikel heeft de prik geen schadelijke gevolgen voor de baby.
Bijwerkingen zijn er wel, maar die zijn meestal mild en na een paar dagen over. De bekendste zijn een pijnlijke plek waar geprikt is, spierpijn en je even niet lekker voelen. Heb je twijfels of een medische situatie waar je over wilt praten, bespreek het dan met je verloskundige of gynaecoloog. Die brengt de prik ook zelf ter sprake.
Wanneer en waar je hem haalt
Je kunt de griepprik halen als je tussen 15 oktober en 1 maart 22 weken of langer zwanger bent. Op de RIVM-pagina kun je je uitgerekende datum invullen om te zien of je in aanmerking komt. De prik halen gaat niet via de huisarts, maar via de jeugdgezondheidszorg (het consultatiebureau). Je maakt zelf een afspraak. Op de site van het Rijksvaccinatieprogramma vind je met je postcode waar je een afspraak kunt maken. Volgens het RIVM zijn de prikken gratis.
Krijg je al langer elk jaar een griepprik vanwege een medische aandoening? Dan verandert er niets voor je. Je blijft die prik dan bij de huisarts halen, ook als je korter dan 22 weken zwanger bent.
Samen met de kinkhoestprik
Rond dezelfde periode in je zwangerschap krijg je ook de kinkhoestprik aangeboden, de zogenoemde 22-wekenprik. Kinkhoest is voor jonge baby’s een ernstige ziekte. Volgens het RIVM kun je de griepprik en de kinkhoestprik veilig tegelijk halen, dus dat scheelt je een afspraak. Het Rijksvaccinatieprogramma adviseert om de kinkhoestprik zo snel mogelijk na de 22e week te halen, zodat je baby ook beschermd is als hij te vroeg komt. Je kind is voldoende beschermd als je de prik minimaal twee weken voor de geboorte hebt gehad.
Ben je in de herfst of winter uitgerekend, dan is het dus handig om beide prikken in één keer te plannen. Ben je pas na 1 maart 22 weken, dan valt de griepprik voor dit seizoen buiten de periode. Wil je je goed voorbereiden op de eerste tijd met je baby, kijk dan ook eens naar wanneer je baby voor het eerst naar buiten kan, juist in het griepseizoen.
