De Verenigde Staten staan op het punt hun status als mazelenvrij land te verliezen. Een commissie van de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) vergadert deze week, van 10 tot en met 13 november, over de vraag of het virus er een jaar lang onafgebroken is rondgegaan. Scary Mommy meldt dat het land de status mogelijk al deze week kwijtraakt. Een uitspraak was bij het schrijven van dit stuk nog niet bekend. Ga je met je kind naar Amerika, dan wil je weten wat dit betekent en of je kind de BMR-prik eerder moet krijgen.
Wat er in Amerika speelt
De VS gelden sinds 2000 als mazelenvrij. Dat betekent dat er geen ongecontroleerde verspreiding in het land zelf is geweest gedurende minstens twaalf maanden. De huidige uitbraken begonnen in januari 2025 in het westen van Texas en zijn sindsdien niet meer gestopt. Volgens cijfers van de Amerikaanse gezondheidsdienst CDC zijn er in 2026 al minstens 5.182 gevallen bevestigd, het hoogste aantal in 35 jaar. In 2025 waren het er 2.289, meldt ABC News.
Van de gevallen in 2026 ging het volgens de CDC voor 96 procent om mensen die niet gevaccineerd waren. Vorige week meldden drie staten een sterfgeval door mazelen, waaronder een baby in Wisconsin. Daarover schreven we vorige week al in ons stuk over hoe je een baby beschermt die nog te jong is voor de prik. Buurland Canada verloor de mazelenvrije status in 2025 al.
Wat het verlies van de status betekent
Het verlies van de status is vooral een formele vaststelling. Het virus verspreidt zich niet sneller of langzamer door een besluit van een commissie. Amerikaanse artsen als Paul Offit en Peter Hotez noemen de uitspraak tegenover ABC News dan ook grotendeels een formaliteit, omdat mazelen er nu al op veel plaatsen rondgaat. Wat het wel laat zien, is dat mazelen in de VS weer gewoon in het land zelf rondgaat en niet alleen af en toe van buiten binnenkomt.
Voor reizigers verandert er door de uitspraak zelf niets automatisch. Er komen geen nieuwe inreisregels of verplichte prikken door. Wat telt, is hoeveel mazelen er is op de plek waar je naartoe gaat, en of je kind beschermd is.
Het Nederlandse advies voor reizen naar de VS
Hier zit een punt dat veel ouders verrast. In Nederland bepaalt het Rijksvaccinatieprogramma voor welke landen het advies geldt om een baby eerder te vaccineren. Op de BMR-landenlijst, voor het laatst bijgewerkt op 10 september 2026, staan de Verenigde Staten op “nee” in de kolom voor verhoogd mazelenrisico. Buurland Mexico staat er wel op, net als de Canadese provincies Alberta en Manitoba. Voor de rest van Canada geldt het advies niet.
Dat betekent dat er volgens de lijst van september voor een reis naar de VS geen standaardadvies is om je baby eerder te laten prikken. Omdat de situatie snel verandert, is het verstandig om vlak voor je reis opnieuw te kijken of de lijst is aangepast. Gaat je reis ook naar Mexico, of naar een gebied in de VS waar op dat moment een grote uitbraak is, overleg dan met het consultatiebureau of een reizigersvaccinatiebureau.
Wanneer de BMR-prik eerder kan
In het Nederlandse Rijksvaccinatieprogramma krijgt een kind de BMR-prik op 14 maanden en opnieuw rond de leeftijd van 3 jaar. De eerste prik mag vanaf 12 maanden. Reist je kind naar een land op de lijst en is het tussen de 6 en 14 maanden oud, dan kan de prik eerder. Dat regel je via het consultatiebureau of een reizigersvaccinatiebureau.
Krijgt je kind die vroege prik vóór de eerste verjaardag, dan telt hij niet als volledige bescherming voor later. Er is dan nog een extra prik nodig. Onderzoek van het RIVM liet eerder zien waarom: baby’s die tussen 6 en 9 maanden werden gevaccineerd, maakten minder antistoffen aan dan oudere baby’s. De tweede BMR-prik hoeft voor een reis niet naar voren.
Twijfel je of iedereen in het gezin de prikken heeft gehad, kijk dan in het vaccinatiebewijs of vraag het na bij het consultatiebureau. Volwassenen die nooit mazelen hebben gehad en niet gevaccineerd zijn, kunnen zich volgens het RIVM op eigen kosten laten vaccineren via de GGD of een vaccinatiecentrum. Hoe het met de vaccinatiegraad in Nederland zit, lees je in ons eerdere stuk over mazelen in de VS en de vaccinatiegraad hier.
Waar je op let tijdens en na de reis
Volgens het RIVM begint mazelen plotseling met koorts, verkoudheid, hoesten en ontstoken ogen. Pas na drie tot zeven dagen komen de rode vlekjes, eerst achter de oren en daarna over het hele lichaam. Omdat het tussen besmetting en de eerste klachten meestal zo’n tien dagen duurt, kunnen die klachten ook pas na thuiskomst beginnen. Denk je aan mazelen, bel dan de huisarts en ga niet zelf naar de praktijk. Mazelen is veel besmettelijker dan griep, en zo voorkom je dat je kind in de wachtkamer anderen besmet. Vertel er altijd bij dat jullie in de VS zijn geweest.
