Een zestiende verjaardag thuis, met vriendinnen en taart. Op Halloween liep zo’n feest in Gelderland compleet uit de hand, schreef Kek Mama op 5 november. Na een bericht dat via Snapchat werd verspreid, stonden er ongeveer honderd onbekende jongeren voor de deur, deels van buiten het dorp. Er werd gedronken, er hing een wietlucht en er belandde vuurwerk in tuinen. De politie stuurde de groep weg. De vader vertelde dat groepjes van soms twintig man tegelijk het huis en de tuin in liepen.
Het is het soort verhaal waarbij iedere ouder van een tiener even slikt. Toch is het niet nieuw, en dat is precies het nuttige eraan. Leg je het naast twee eerdere gevallen, dan zie je hoe zo’n uitnodiging steeds op dezelfde manier ontsnapt, en dus ook waar je het met je kind over moet hebben.
Drie keer hetzelfde patroon
In september 2012 stuurde een meisje in Haren via Facebook een uitnodiging voor haar zestiende verjaardag naar 78 vrienden. Omdat die op openbaar stond, kon iedereen hem zien. Hij werd massaal gedeeld en er kwamen duizenden mensen naar het dorp, wat eindigde in rellen. De NOS zette later op een rij hoe het zo mis kon gaan: veel jongeren dachten dat er een groot evenement was, er was niets te doen en de alcohol deed de rest.
In december 2018 nodigde een vijftienjarige in Katwijk, een kerkdorp bij Cuijk, mensen via Snapchat uit voor haar verjaardag. Haar bericht was volgens de NOS niet openbaar, maar iemand maakte er een evenementenpagina op Facebook van. Binnen een dag hadden 8600 mensen aangegeven te komen. De politie ging bij het gezin langs, het feest werd afgeblazen en de gemeente bereidde zich voor om mensen met verkeerde bedoelingen tegen te houden.
En nu dus dit feest op Halloween, waar een bericht via Snapchat een groep van buiten het dorp trok.
Het verschil tussen die drie is leerzaam. In Haren ging het om een verkeerde instelling. In Katwijk was de uitnodiging juist wel privé, en lekte hij via iemand anders. Dat betekent dat een goede privacyinstelling alleen niet genoeg is. Zodra een uitnodiging met een adres in een groepsapp of een snap staat, heb je geen controle meer over wie hem doorstuurt of er een screenshot van maakt.
Wat je vooraf met je tiener afspreekt
Een tiener wil een feest dat niet voelt alsof zijn moeder de gastenlijst bijhoudt. Dat snap ik. Maar je kunt een paar afspraken maken die het risico flink verkleinen zonder dat het feest saai wordt.
- Geen adres in de digitale uitnodiging. Zet in de uitnodiging alleen de datum en tijd, en laat je kind het adres persoonlijk of per bericht doorgeven aan wie echt komt. Een uitnodiging zonder adres is minder waard als hij rondgaat.
- Geen open oproep. Zinnen als iedereen mag komen of neem gerust vrienden mee zijn precies wat zo’n bericht viraal maakt. In Katwijk stond er letterlijk dat iedereen mocht komen.
- Een vaste gastenlijst. Spreek af hoeveel mensen er komen en wie. Niet om te controleren, wel zodat je kind zelf kan zeggen: jij staat niet op de lijst.
- Locatie niet live delen. Laat je kind op de avond zelf geen verhalen of snaps posten met de locatie erbij, en kijk samen of locatie delen op de Snap Map uit staat.
- Een volwassene in huis. Je hoeft niet op de bank in de woonkamer te zitten, maar wel thuis. In het geval van deze week was de vader in eerste instantie niet thuis en moest hij terugkomen nadat zijn dochter belde.
Over tijden en thuiskomen bij feestjes van anderen schreven we eerder al in ons stuk over een avondklok voor je tiener. Hetzelfde idee werkt hier: maak de afspraken samen, dan houdt je kind zich er eerder aan.
Wat je doet als het toch misgaat
Zie je vooraf dat een uitnodiging wordt gedeeld door mensen die je kind niet kent, of dat er een evenementenpagina is aangemaakt, wacht dan niet af. In Katwijk gebeurde precies dat: de politie ging bij het gezin langs, het feest werd een dag na de uitnodiging afgeblazen en Facebook haalde de evenementenpagina offline, omdat die door een niet-authentiek account was gemaakt. Hoe eerder je zoiets doet, hoe minder mensen het bericht al hebben gezien. Haal de uitnodiging weg, blaas het feest desnoods af, licht de politie in en meld een nepevenement bij het platform.
Staan er op de avond zelf onbekenden voor de deur, laat ze dan niet binnen en ga niet in discussie met een groep. Bel bij overlast of een dreigende situatie de politie: 112 als het acuut is, anders 0900-8844. Zo liep het ook op het feest van deze week: de politie stuurde de groep weg en daarna keerde de rust terug.
En vergeet je kind zelf niet. Een feest waar honderd vreemden op afkomen, voelt voor een tiener als een eigen fout, terwijl een ander het bericht doorstuurde. Dat is misschien wel het belangrijkste wat je na afloop zegt: het is niet jouw schuld dat iemand anders je uitnodiging verspreidde.
