Nu de ochtenden koud worden, gaat de dikke jas weer aan voordat je kind in de auto stapt. Toch is dat precies het moment om hem uit te doen. Kek Mama zette de waarschuwing deze week op een rij: een winterjas in het autostoeltje kan bij een noodstop of aanrijding ernstig letsel veroorzaken. De ANWB, Veilig Verkeer Nederland en de Consumentenbond geven al langer hetzelfde advies.
Het lastige is dat het niet zo voelt. Je trekt de riempjes aan, ze zitten strak, en je kind zit warm en stevig vast. Juist dat gevoel klopt niet, en dat is wat de meeste ouders niet weten.
Waarom een strakke gordel over een jas toch te los zit
In een dikke jas zit vooral lucht. Als je de riempjes over die jas vastklikt, zit de gordel strak tegen de vulling, niet tegen het lichaam van je kind. Bij een noodstop of botsing wordt die vulling in een fractie van een seconde platgedrukt. De ruimte die dan ontstaat, is ruimte waarin je kind naar voren schiet voordat de gordel het tegenhoudt.
De Duitse automobielclub ADAC liet dat zien met een proef waarbij een kinderpop in dikke winterkleding in een autostoeltje werd gezet, waarna een noodstop met 16 kilometer per uur werd nagebootst. Markus van Tol van de ANWB legde tegen het AD uit wat er dan gebeurt: door de ruimte tussen riem en lichaam “snijdt die bij een noodsituatie diep in de buik”. Dat kan volgens hem ernstige verwondingen geven aan darmen, lever of milt, en zelfs inwendige bloedingen.
Er speelt nog iets. De heupgordel hoort laag over de heupbotten te liggen, omdat die de klap kunnen opvangen. Door een dikke jas kruipt hij omhoog naar de zachte buik, schrijft Radar op basis van de SWOV en de ANWB. Daardoor kan het onderlichaam bij een botsing onder de gordel door naar voren glijden.
Hoe strak is strak genoeg?
Volgens VeiligheidNL mag er maximaal één centimeter ruimte zitten tussen de gordel en het lichaam van je kind, zo staat in het rapport over veilig vervoer van kinderen tot 8 jaar. Met een dikke jas aan kun je dat simpelweg niet controleren. De Consumentenbond wijst er ook op: het kan lijken alsof je kind goed vastzit, terwijl er door de jas toch veel ruimte is. Te losse riempjes kunnen ertoe leiden dat een schouder er bij een botsing onderdoor glipt.
Je kunt het zelf in een minuut zien. Zet je kind met de winterjas aan in het stoeltje en trek de riempjes zo strak als je kunt. Haal je kind eruit zonder de riempjes langer te maken, doe de jas uit en zet het opnieuw vast. De ruimte die je nu ziet tussen gordel en lichaam, is de ruimte die er bij een botsing ontstaat. Ouders van Nu beschrijft deze proef ook, en wie hem een keer doet, vergeet hem niet snel.
Zo blijft je kind toch warm
Het advies van de experts komt op hetzelfde neer: eerst vastzetten, dan warm maken. In de praktijk kan dat op een paar manieren.
- Doe de jas uit, zet je kind vast en leg de jas daarna omgekeerd over de riempjes heen. Zo zit de gordel direct tegen het lichaam en blijft je kind toch warm.
- Gebruik een dekentje over de riempjes. Dat tipt de Consumentenbond in Radar als alternatief voor een dik winterjasje.
- Kies voor dunnere lagen, zoals een fleece vest of een dun jasje, in plaats van één dikke gewatteerde jas. Ouders van Nu adviseert dun gekleed de auto in.
- Wil je kind de jas per se aanhouden, rits hem dan open en trek de voorpanden opzij, zodat de riempjes direct op de kleding liggen. Die tip geeft de ANWB volwassenen die hun jas aanhouden; voor kinderen is jas uit de veiligste keuze.
Een korte rit is geen reden om de jas toch aan te laten. De proef van de ADAC ging uit van een noodstop met 16 kilometer per uur, een snelheid die je ook in je eigen wijk rijdt.
Twijfel je daarnaast over het stoeltje zelf, kijk dan of het jouwe niet bij de twee autostoeltjes die zakten voor de botsproef van de ANWB hoort. Een goed stoeltje beschermt alleen als je kind er goed in vastzit, en in de winter begint dat bij de jas.
