Het is laat, je kind ligt al in bed en bij het instoppen zie je ineens rode vlekjes op de buik. Of bultjes op de armen die er vanmiddag nog niet zaten. Voor je het weet zit je op je telefoon tussen enge foto’s en forumberichten. Kek Mama beschreef dat nachtelijke paniekgoogelen deze week heel herkenbaar. Het eindigt vaak met meer stress en nog steeds geen antwoord.
Daarom hier een rustig overzicht. Want de meeste uitslag bij kinderen is onschuldig en kan prima wachten tot de ochtend. Er zijn maar een paar situaties waarin je meteen moet bellen, en die zijn goed te herkennen.
Eerst de glastest
De belangrijkste check bij vlekjes kun je zelf doen, met een gewoon drinkglas. Druk de zijkant van het glas stevig op de vlekjes en kijk erdoorheen. Worden ze lichter of verdwijnen ze, dan is dat een goed teken. Blijven ze net zo rood of donker, dan heet dat niet-wegdrukbare vlekjes. Zie je die bij een kind dat koorts heeft of zich ziek voelt, bel dan meteen de huisarts of de huisartsenpost. Het kan een teken zijn van een ernstige infectie, zoals een bloedvergiftiging. Dat is zeldzaam, maar het is precies de situatie waarin elk uur telt.
Dezelfde regel staat ook op Thuisarts, de site van de huisartsen. Daar staat bij de redenen om direct te bellen ook rode of donkere vlekjes of stipjes die niet lichter worden als je erop drukt. Doe de glastest ook een paar keer opnieuw als je kind ziek is, want vlekjes kunnen veranderen.
Wanneer je meteen belt
Naast niet-wegdrukbare vlekjes zijn er een paar andere signalen waarbij je niet tot de ochtend wacht. Het gaat er dan vooral om hoe ziek je kind is, niet om hoe de uitslag eruitziet.
- Je kind reageert minder als je iets zegt, of is moeilijk wakker te krijgen.
- Je kind huilt aan één stuk en is niet te troosten.
- Je kind ademt moeilijk of snel, of de lippen worden blauw of grijs.
- Je kind is ineens heel bleek of grauw, of de huid ziet er vlekkerig uit.
- Je kind drinkt veel minder dan normaal of heeft meer dan 12 uur niet geplast.
- Je kind heeft nekpijn of erge hoofdpijn.
- Je baby is jonger dan 3 maanden en heeft koorts.
Zie je opeens bulten met jeuk, zoals bij netelroos, en worden ook de lippen, tong of oogleden dik of krijgt je kind het benauwd? Bel dan 112. Dat kan een ernstige allergische reactie zijn. Gewone netelroos zonder zwelling en benauwdheid is vervelend, maar niet gevaarlijk.
En misschien wel de belangrijkste regel. Maak je je erge zorgen of is je kind anders ziek dan je gewend bent, bel dan ook. Jij kent je kind het best. Huisartsen nemen dat gevoel serieus, ook als het achteraf meevalt.
Uitslag die tot de ochtend kan wachten
Gelukkig is het grootste deel van de uitslag bij kinderen onschuldig. Is je kind verder vrolijk, drinkt het goed en worden de vlekjes lichter bij de glastest, dan kun je meestal rustig gaan slapen en de volgende dag kijken hoe het gaat.
- Vlekjes bij een virus. Veel virussen geven een paar dagen na de koorts rode vlekjes. Denk aan de zesde ziekte bij jonge kinderen. Die gaan vanzelf over.
- Waterpokken. Rode bultjes die blaasjes worden en jeuken. Vervelend, maar bij de meeste kinderen niet gevaarlijk.
- Eczeem. Droge, rode, jeukende plekken, vaak in elleboogplooien of knieholtes. Dat is iets voor een gewone afspraak bij de huisarts, niet voor de nacht.
- Luieruitslag. Rode, soms schrale billen. Lees in ons stuk over luieruitslag wat helpt.
- Netelroos zonder zwelling. Jeukende bulten die komen en gaan, vaak na een virus of zonder duidelijke reden.
Twijfel je de volgende dag nog, of houdt de uitslag aan, maak dan een afspraak bij je eigen huisarts. Maak ’s nachts wel een paar duidelijke foto’s. Uitslag kan er in de spreekkamer anders uitzien dan om twee uur ’s nachts, en met foto’s kan de huisarts zien hoe het zich ontwikkelde.
Zo voorkom je het nachtelijke googelen
Zet het nummer van de huisartsenpost nu alvast in je telefoon, zodat je niet hoeft te zoeken als het erop aankomt. Leg een glas klaar dat je ’s nachts snel kunt pakken, en weet waar de thermometer ligt. Als je zoekt, zoek dan op Thuisarts in plaats van in een zoekmachine. Daar staat alleen wat huisartsen zelf adviseren, zonder schokkende plaatjes.
Mag je kind met uitslag de volgende dag naar school of de opvang? Dat hangt af van wat het is. In ons stuk over terug naar school na ziekte lees je per situatie wat de regels zijn.
