De prijzen lagen in oktober 3,7 procent hoger dan een jaar eerder, meldde het CBS vandaag. In september was dat nog 3,4 procent, en toen schreven we al wat dat met je gezinsbudget doet. Het is volgens TPO de hoogste inflatie sinds april 2025. Opvallend genoeg werden boodschappen volgens de NOS iets goedkoper. De stijging zit dus niet in je winkelkar, maar bij de pomp en op de energierekening. Hieronder lees je wat dat voor jouw gezin betekent en waar je nog iets kunt doen.
Wat het cijfer wel en niet zegt
Inflatie vergelijkt met dezelfde maand een jaar eerder. Een mandje dat vorig jaar oktober 100 euro kostte, kost nu gemiddeld 103,70 euro. Maar dat is een gemiddelde over alles wat huishoudens kopen, en bijna niemand koopt precies dat mandje.
Ook het verschil tussen de maanden vertelt iets. In oktober stegen de prijzen 0,7 procent ten opzichte van september, terwijl dat de afgelopen tien jaar gemiddeld 0,5 procent was. Een deel van zo’n maandstijging is seizoen, zoals kleding die na de uitverkoop weer normaal geprijsd wordt. Het gaat hier verder om een snelle raming. Op 10 november komt het CBS met het definitieve cijfer en de uitsplitsing per product, en daarin kan nog iets verschuiven.
Waar het je gezin raakt
De groepen liggen ver uit elkaar. Dit zijn de cijfers uit de raming, steeds vergeleken met een jaar eerder.
| Waaraan je het uitgeeft | September | Oktober |
|---|---|---|
| Energie, inclusief brandstof | 13,8% | 14,4% |
| Diensten | 3,9% | 3,9% |
| Spullen zoals kleding en meubels (zonder energie) | 1,5% | 1,9% |
| Eten, drinken en tabak | -1,2% | -0,6% |
Energie is de grote aanjager. Die stijging hangt volgens TPO samen met de oorlog in het Midden-Oosten die eind februari begon en de olie- en gasprijs opdreef. In februari stond de inflatie nog op 2,4 procent. Brandstof was in september volgens hetzelfde bericht 27,2 procent duurder dan een jaar eerder.
Eten en drinken waren goedkoper dan vorig jaar, al is de daling kleiner dan in september. Dat betekent niet automatisch dat jouw boodschappenbon lager wordt, want het gaat om een gemiddelde. Het betekent vooral dat de supermarkt deze maand niet de oorzaak is van de stijging.
Spullen stegen iets harder dan in september. Voor wie nog winterjassen moet kopen of aan de sinterklaascadeaus begint is dat een kleine stijging, maar wel een die meetelt in de komende weken. Diensten, alles wat je afneemt in plaats van koopt, blijven met 3,9 procent stevig stijgen.
Waarom jouw inflatie heel anders kan zijn
Hier zit het echte verschil tussen gezinnen. Woon je dicht bij school en werk, fiets je veel en heb je een vast energiecontract dat nog even doorloopt, dan merk je van die 14,4 procent voorlopig weinig. Rijd je elke dag met de auto naar werk en opvang en loopt je energiecontract af of is het variabel, dan ligt jouw inflatie waarschijnlijk ruim boven het gemiddelde.
Je kunt dat zelf uitrekenen met de persoonlijke inflatiecalculator van het CBS. Je vult in waar je geld aan opgaat en krijgt een eigen percentage. De uitkomst is een indicatie, maar hij laat wel snel zien of jouw huishouden boven of onder het landelijke cijfer zit, en welke post daarbij de doorslag geeft.
Waar je nu kunt schuiven
Kijk naar je energiecontract. Dit is de post met de grootste stijging en meteen degene waar je zelf iets aan kunt doen. Pak je contract erbij en kijk of het vast of variabel is en wanneer het afloopt. Bij een contract voor onbepaalde tijd, vaak een variabel contract, kun je volgens Radar overstappen zonder opzegvergoeding, bij een vast contract dat nog loopt betaal je die meestal wel. Vergelijk dus eerst en reken die vergoeding mee, want een overstap is niet vanzelf voordeliger.
Let op wat je thuis verstookt. Nu de avonden kouder worden, gaat een losse kachel in de kinderkamer snel meetellen. Hoe je dat veilig en zuinig aanpakt lees je in ons eerdere stuk.
Tel de autoritten. Bij brandstof schuift het alleen als er minder gereden wordt. Reken eens na welke ritjes naar school, sport of opvang je met een andere ouder kunt delen of op de fiets kunt doen. Ook één gedeelde rit per week telt.
Laat de boodschappen niet de zondebok zijn. Bezuinigen in de supermarkt levert nog steeds iets op, en deze trucs helpen daarbij. Alleen is het dus niet de plek waar de huidige prijsstijging vandaan komt. Begin daarom bij energie en vervoer als je budget knelt.
Reken vast door naar januari. Er komen meer kosten aan die niet in dit cijfer zitten. Denk aan de zorgpremie voor 2027 en de kinderopvang die opnieuw duurder wordt. Zet die bedragen nu al in je overzicht, dan overvalt januari je niet.
Wat er nog aankomt
Volgende week dinsdag, op 10 november, weten we per productgroep hoe oktober precies is uitgepakt. Verder is het afwachten of de energieprijzen weer dalen, en dat kan niemand nu voorspellen. De Europese Centrale Bank liet de rente op 29 oktober staan, maar hield volgens TPO de deur open voor een verhoging in december. Dat raakt je vooral als je een hypotheek of lening met een variabele rente hebt. Komt het er bij jullie krap op neer, dan helpt ook dit overzicht van wat wel kan als het krap is.
