Een meisje van zes dat kaas het vieste vindt wat er bestaat, maar elke vrijdag een pizza margherita naar binnen werkt. Haar ouders vertellen haar dat het witte spul bij de saus hoort. Moeder Michelle vertelde het op 28 oktober met veel humor aan Kek Mama, en eerlijk gezegd herkent bijna iedere ouder van een kieskeurige eter zich erin. Toch is het een goede vraag. Is zo’n onschuldig leugentje over eten erg? En wat doe je met groente die je stiekem door de saus mixt?
Waarom kinderen zo kieskeurig zijn
Eerst iets geruststellends. Kieskeurig eten ligt maar voor een klein deel aan de opvoeding. Britse onderzoekers van University College London keken naar bijna 2.500 tweelingen en concludeerden in 2024 dat genen ongeveer 60 procent van de kieskeurigheid verklaren bij kinderen van 16 maanden, en zo’n 74 procent bij kinderen van 3 tot 13 jaar. Kek Mama schreef daar eerder over. De kieskeurigheid bleef in die jaren redelijk stabiel, met een kleine piek rond zeven jaar. Het meisje met de pizza zit daar dus dicht tegenaan.
De omgeving doet wel mee. Samen aan tafel eten en jonge kinderen veel verschillende soorten eten laten zien, helpt volgens dezelfde onderzoekers, ongeacht wat er in de genen zit.
Verstoppen helpt je kind niet aan de smaak te wennen
Hier zit het belangrijkste punt. Groente door de pastasaus mixen of in een smoothie verwerken zorgt ervoor dat je kind die dag wat meer binnenkrijgt. Maar het leert je kind niet om bloemkool of spinazie lekker te vinden. Een kind went juist aan een smaak door het vaak te proeven. Het Voedingscentrum noemt dat het soms wel tien keer proeven kost voordat een kind aan een smaak gewend is, en raadt uitdrukkelijk af om een smaak te maskeren met bijvoorbeeld appelmoes of yoghurt.
Wat wel werkt, volgens dezelfde adviezen, is een klein beetje van het onbekende eten naast de gewone maaltijd leggen, zonder dat er iets van op moet. Eén hapje is prima. Ook ruiken, likken of alleen op het bord hebben telt als stap. Dwingen werkt averechts, en een andere bereiding kan het verschil maken. Wortel uit de oven is iets heel anders dan gekookte wortel.
Verstoppen is daarmee niet verboden. Een gezonde saus met wat extra groente is gewoon goed eten. Het gaat mis als dat het enige is wat je doet, want dan blijft de groente voor je kind eeuwig iets engs.
En dat leugentje?
Het pizzaverhaal is eigenlijk een mooi voorbeeld van hoe het hoofd van een kind werkt. Het meisje vindt kaas vies als idee, niet als smaak. Ze eet de mozzarella met plezier zolang ze niet weet dat het kaas is. Dat zegt veel over kieskeurigheid. Een groot deel zit in verwachting en controle, niet in de tong.
Het risico van liegen is dat het dat precies omdraait. Komt je kind erachter, en dat gebeurt meestal via een vriendje of een blik in de keuken, dan kan het wantrouwig worden over alles wat je opschept. Bij een kind dat al moeite heeft met eten, wil je dat juist niet. Michelle ziet dat moment zelf ook aankomen.
Een tussenweg is om het niet te verzwijgen maar ook niet groot te maken. “Op pizza zit gesmolten kaas, die smaakt anders dan kaas op brood” is waar, en geeft je kind de kans om zelf te ontdekken dat een vies idee soms best lekker blijkt. Laat je kind eens zelf een pizza beleggen en de mozzarella erop leggen. Samen koken en zelf mogen opscheppen zijn ook tips die het Voedingscentrum geeft. Wat je kind zelf maakt, eet het vaker op.
Wanneer het meer is dan kieskeurig
De meeste kieskeurige eters groeien gewoon goed en eten, net als het meisje met de pizza, op hun eigen manier toch gevarieerd genoeg. Twijfel je of je kind voldoende groeit, eet het opvallend weinig verschillende dingen of lijkt het nauwelijks interesse in eten te hebben, neem dan contact op met het consultatiebureau of de jeugdarts. Die kijken naar de groeicurve en kunnen doorverwijzen als het nodig is. Voor alle andere ouders geldt dat geduld en een ontspannen tafel meer doen dan welke truc ook.
