Josephine, Ida, Nora, June, Alma. De Amerikaanse ouderwebsite Scary Mommy bladerde op 28 oktober door oude kookboeken van verenigingen en kerken uit de jaren veertig tot tachtig en haalde er 32 meisjesnamen uit, van de vrouwen die er hun recepten in zetten. Een leuk idee, en een paar van die namen hoor je in Nederland ook steeds vaker op het schoolplein. Maar welke klassiekers zijn hier echt terug, en welke blijven vooral iets voor oma?
Dat kun je gewoon nakijken. De Nederlandse Voornamenbank van het Meertens Instituut houdt per naam bij hoeveel meisjes er per geboortejaar mee als eerste naam zijn ingeschreven, tot en met 2022. Daaruit blijkt dat een handvol oude namen een flinke comeback maakt, en dat het bij andere vooral bij een gevoel blijft.
Van bijna verdwenen naar het schoolplein
Deze namen kwamen rond 1990 nauwelijks voor bij pasgeboren meisjes en horen nu bij de vaste namen in de klas. De getallen zijn het aantal meisjes dat in dat jaar met de naam als eerste naam werd geboren.
- Nora. Een verkorting van Eleonora of Honora. In 1990 kregen 34 meisjes deze naam, in 2021 waren het er 616. Nora staat daarmee tussen de populairste meisjesnamen van het land, en ze staat ook in het Amerikaanse lijstje.
- Fien. De korte vorm van Jozefien, dus de Nederlandse tegenhanger van de Josephine waar Scary Mommy mee opent. Rond 1990 kwam Fien bij baby’s vrijwel niet voor, in 2000 waren het 28 meisjes en in 2021 380.
- Cato. Oorspronkelijk een Franse verkorting van Catharina, inmiddels een naam op zichzelf. Van een paar meisjes per jaar rond 1990 naar 256 in 2021.
- Ella. Een verkorting van Elisabeth. In 1990 16 meisjes, in 2021 355.
- Lena. Komt van Helena of Magdalena, dus een oude naam in een kort jasje. Van 32 naar 196 in 2021.
- Juul. Volgens het Meertens Instituut verwant aan Julius. In 1990 15 meisjes, in 2021 215.
Wat opvalt is dat het bijna nooit de volledige oude naam is die terugkomt. Ouders kiezen Fien en niet Jozefien, Cato en niet Catharina, Lena en niet Magdalena. De klassieker leeft voort als korte roepnaam van één of twee lettergrepen. Wil je een oude naam die toch modern klinkt, dan is de verkorting dus de veiligste route.
Jet, de Nederlandse naam in het Amerikaanse lijstje
Een leuke vondst in het Amerikaanse stuk is Jetta. Scary Mommy noemt het een Nederlandse roepnaam voor Henrietta en verwijst naar de Nederlands-Amerikaanse stomme-filmactrice Jetta Goudal. In Nederland kennen we vooral de kortere vorm. Volgens het Meertens Instituut komt Jet via Henriette van Hendrik. In 1990 kregen 13 meisjes de naam, in 2021 waren het er 161.
Jet laat ook zien hoe zo’n comeback werkt. De naam was rond 2000 al terug op zo’n negentig per jaar, bleef daar een tijd hangen en steeg daarna opnieuw. Een naam die terugkomt doet dat zelden in één keer.
Wat uit het Amerikaanse lijstje hier ook opkomt
Een paar namen uit de kookboeken van Scary Mommy doen het in Nederland verrassend goed, ook al zijn het geen typisch Nederlandse namen.
- June. Een Engelse naam die gewoon de maand juni betekent. Volgens het Meertens Instituut is het gebruik als voornaam niet ouder dan het begin van de twintigste eeuw. In Nederland kwam June rond 1990 bij baby’s niet voor, in 2021 waren het 211 meisjes.
- Bobbie. Nog klein, maar groeiend. Van een enkel meisje rond 1990 naar 64 in 2021.
- Alma. Een oude Germaanse naam die ook uit het Latijnse alma kan komen, dat voedend of verkwikkend betekent. Alma blijft in Nederland bescheiden, met 26 meisjes in 2021. Als je een klassieker zoekt die je weinig om je heen hoort, is dit er een.
Klassiekers die nog wachten
Niet elke oude naam komt vanzelf terug. Ida, een van de namen die Scary Mommy noemt, is daar een goed voorbeeld van. Volgens de Voornamenbank dragen ruim zesduizend vrouwen in Nederland Ida als eerste naam, maar bij baby’s blijft het al jaren rond de twintig per jaar. In 2022 waren het er 29. Ook Mies, de oude verkorting van Maria, en Ada, de naam van een gravin van Holland uit 1203, zitten nog steeds onder de dertig per jaar. Ze stijgen wel een beetje, maar van een golf is geen sprake.
Voor wie een naam zoekt die niet in elke klas drie keer voorkomt, is dat juist interessant. Een oude naam die net begint te stijgen voelt herkenbaar voor opa en oma, en je kind is er op school waarschijnlijk toch de enige mee.
Zo gebruik je dit als je een naam zoekt
De Voornamenbank is gratis en je kunt er elke naam in opzoeken. Bij de meeste namen zie je een grafiek met het aantal geboortes per jaar, een kaartje waar de naam vooral voorkomt en een verklaring van de herkomst. Kijk vooral naar de lijn van de laatste tien jaar. Een naam die snel stijgt, zoals Nora of June, kom je over een paar jaar veel vaker tegen dan de huidige cijfers doen vermoeden. Een naam die al jaren vlak loopt, zoals Ida, blijft waarschijnlijk zeldzaam.
Houd er wel rekening mee dat de cijfers tot en met 2022 lopen. Wat er daarna gebeurde zie je in de jaarlijkse lijstjes, zoals onze top 10 van populaire babynamen in 2026. En zoek je juist iets dat je bijna nergens hoort, dan staan er nog meer ideeën in ons stuk over unieke babynamen.
Tot slot nog dit. Een naam die nu stijgt, kan over een paar jaar net zo gewoon zijn als Emma of Julia nu. Kies dus vooral een naam die je zelf mooi vindt, en zie de cijfers als hulpmiddel en niet als stemadvies.
