Kek Mama-redacteur Elsemieke schreef op 22 oktober een column over haar zoontje dat een ondertand verloor bij een val van de trap. De tand werd teruggezet, raakte los, werd opnieuw gespalkt en lag een paar dagen later na een stoeipartij met zijn broer er toch weer uit. Weer bloed, weer tranen, weer bellen. Opvallend genoeg was haar zoon vooral verdrietig dat de tandarts het niet nog een keer wilde proberen. Van angst voor de tandarts had hij duidelijk geen last.
Dat is niet vanzelfsprekend. Veel kinderen zien al dagen tegen een controle op, en een spoedbezoek na een ongeluk is voor een bang kind nog spannender. Het goede nieuws is dat je als ouder veel kunt doen om een bezoek minder eng te maken.
Waar angst bij kinderen vandaan komt
Volgens Ouders van Nu komt angst voor de tandarts bij kinderen vooral voort uit nare ervaringen. Een kind dat voor het eerst in de stoel zit omdat het kiespijn heeft en er moet worden geboord, neemt dat mee naar elk volgend bezoek. Onderzoek laat zien dat kinderen minder bang zijn als ze voor een vervelende behandeling al een paar neutrale of positieve bezoeken achter de rug hebben. Daarom adviseren tandartsen om al vanaf het eerste tandje te gaan, ook als er niets aan de hand lijkt.
De tweede bron van angst is dichterbij dan je denkt. Kinderen nemen veel emoties over van hun ouders. Wie zelf met knikkende knieën naar de tandarts gaat, geeft die spanning ongemerkt door.
Voorbereiden in de dagen ervoor
- Neem je kind mee naar jouw controle. De meeste tandartsen vinden dat prima, en sommigen trekken extra tijd uit als je het van tevoren meldt. Je kind ziet dan de stoel, de lamp en de spiegeltjes zonder dat er iets met hem gebeurt.
- Speel tandartsje. Met een speelgoedset of gewoon een lepel en een zaklamp. Houd het bij tellen en kijken, en sla boren en trekken over.
- Lees of kijk iets. Een prentenboek of een aflevering waarin een tandarts voorkomt, maakt een onbekende plek bekend.
- Kies je woorden. Vertel wat er gebeurt, de grote stoel die omhoog gaat, de lamp, het tellen van de tandjes. Vermijd zinnen als “het doet geen pijn”, want daarmee zet je het woord pijn juist in het hoofd van je kind.
Op de dag zelf
Laat een knuffel meegaan, die mag vaak ook op schoot in de stoel. Blijf zelf rustig en laat de tandarts het woord doen. Zie je ertegen op omdat je zelf bang bent, laat dan gerust de andere ouder of een opa of oma meegaan. Dat is geen falen, maar slim. En maak er na afloop iets gewoons van, een rondje speeltuin of een boek lezen, zodat het bezoek niet in het geheugen blijft als iets groots.
Wat je aan de tandarts vraagt
Een goede tandarts laat een bang kind wennen en forceert niets. Je mag daar gerust om vragen. Een paar vragen die helpen.
- Kan de eerste afspraak alleen kijken en tellen zijn, zonder behandeling?
- Wilt u uitleggen wat u doet voordat u het doet, en laten zien wat er in de mond gaat?
- Kan mijn kind een teken geven, zoals een hand opsteken, als het even pauze wil?
De column van Elsemieke laat nog iets zien wat ouders bij een ongeluk kunnen gebruiken. Bij de noodtandarts kreeg ze weinig uitleg, bij de eigen tandarts later wel. Ze hoorde pas toen dat de blijvende tand eronder mogelijk ook was geraakt, en dat een teruggezette melktand soms alsnog ontstoken raakt. Vraag dus bij elke spoedbehandeling wat de opties zijn en waar je de komende tijd op moet letten. Dat maakt het voor jou rustiger, en een rustige ouder is precies wat een bang kind in de stoel nodig heeft.
Is je kind zo bang dat een gewone praktijk niet lukt, vraag dan naar een kindertandarts. Die is gespecialiseerd in kinderen en ook in kinderen die heel angstig zijn.
