Over twee weken gaat de klok weer een uur terug. In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 wordt het om drie uur ’s nachts weer twee uur. In België is het al dagen een veelgezocht onderwerp, en Le Soir zette de datum op 12 oktober nog eens op een rij. In Nederland gebeurt het in dezelfde nacht, want de wintertijd is in de hele Europese Unie gelijk geregeld.
Voor volwassenen is het een cadeautje, een uur extra slaap. Voor ouders van jonge kinderen werkt het vaak andersom. Je kind trekt zich niets aan van de klok en staat gewoon op zijn vertrouwde tijd naast je bed. Alleen is dat ineens zes uur in plaats van zeven. Met een beetje voorbereiding vang je dat grotendeels op.
Wat er precies verandert
Bij de overgang naar wintertijd zet je de klok een uur terug. Dat betekent dat het ’s ochtends eerder licht is en ’s avonds eerder donker. De Franse krant La République des Pyrénées wijst erop dat juist kinderen, baby’s en ouderen het meest last hebben van de verschuiving van hun biologische klok. Het goede nieuws staat er ook in, want die effecten zijn meestal van korte duur en verdwijnen binnen een paar dagen.
Dit jaar valt de omschakeling bovendien precies op de laatste dag van de herfstvakantie voor de regio’s Midden en Zuid. Die kinderen gaan maandag 26 oktober weer naar school, met een nieuw ritme en een klok die anders staat. Woon je daar, dan is het extra fijn om het slaapritme al in de vakantie mee te laten schuiven.
Waarom kinderen er meer last van hebben
Kinderen leven sterk op hun interne klok. Die wordt vooral geregeld door licht, eten en vaste gewoontes. Een volwassene kan zich voornemen om een uurtje langer te blijven liggen, een peuter niet. Zijn lijf zegt dat het tijd is om wakker te worden, en dus is hij wakker.
Daar komt bij dat een uur voor een klein kind relatief veel is. Een baby die om half zeven ’s avonds slaapt en om zeven uur ’s ochtends wakker wordt, ziet zijn hele dag een uur opschuiven. De voedingen, de dutjes en het bedtijdritueel schuiven mee. Bij oudere kinderen merk je het vooral ’s avonds, als ze om acht uur nog klaarwakker zijn omdat het voor hun lijf pas zeven uur voelt.
Zo help je je kind in de week ervoor
De makkelijkste aanpak is geleidelijk schuiven. Begin een paar dagen voor 25 oktober met het later leggen van je kind, telkens een klein stukje.
- Schuif elke dag tien tot vijftien minuten op. Leg je kind normaal om zeven uur naar bed, maak er dan woensdag kwart over zeven van, vrijdag half acht en zaterdag kwart voor acht. Op zondag, met de nieuwe tijd, is dat precies weer zeven uur.
- Schuif alles mee. Niet alleen de bedtijd, ook het avondeten, het badje en de dutjes. Het lijf van je kind reageert op het hele ritme, niet alleen op het moment dat het licht uitgaat.
- Houd het ritueel hetzelfde. Pyjama, tandenpoetsen, voorlezen, knuffel. Juist als de tijd verandert, geeft een bekende volgorde houvast.
- Begin op tijd als je kind gevoelig is. Heeft je kind moeite met veranderingen of slaapt het toch al onrustig, begin dan een week van tevoren en neem kleinere stapjes.
Lukt het je niet om van tevoren te schuiven, geen paniek. Veel kinderen passen zich binnen een paar dagen tot een week vanzelf aan, ook zonder voorbereiding.
Per leeftijd
Baby’s. Bij een baby met vaste voedingstijden kun je de voedingen in de dagen ervoor ook stapje voor stapje later geven. Voed je op verzoek, dan volg je gewoon je baby. Verwacht een paar nachten waarin het ritme wat door elkaar loopt, en wees mild voor jezelf als het even niet loopt zoals je wilt.
Peuters. De vroege wekker is het grootste probleem. Een slaaptrainer, een klokje dat van kleur verandert als het tijd is om op te staan, kan helpen. Zet hem op de nieuwe tijd en spreek af dat je kind op zijn kamer blijft spelen tot het lampje aangaat. Houd de verduistering goed dicht, want het wordt ’s ochtends eerder licht.
Kleuters en schoolkinderen. Leg uit wat er gebeurt. Een kind dat al aan het klokkijken leren is, vindt het vaak leuk om zelf de klok terug te zetten. Dat maakt de verandering minder vaag. Zorg dat ze de dag na de omschakeling flink buiten spelen. Daglicht helpt het lijf om zich aan te passen.
De eerste dagen na de omschakeling
- Zoek ’s ochtends het licht op. Gordijnen open, ontbijt bij het raam, en als het kan even naar buiten. Licht in de ochtend helpt de biologische klok het snelst.
- Dim ’s avonds de lampen. Het wordt nu vroeg donker, en dat is eigenlijk een voordeel. Zet een uur voor bedtijd de grote lampen uit en de schermen weg.
- Houd de dutjes kort. Een te lang middagdutje maakt het ’s avonds lastig. Liever iets eerder wekken dan een kind dat om negen uur nog op de bank zit.
- Geef het een week. Het ritme schuift meestal binnen een paar dagen recht. Blijft je kind langer slecht slapen, praat dan met het consultatiebureau.
Ik merk zelf dat het vooral helpt om er van tevoren rekening mee te houden. Een zondagochtend die om zes uur begint is minder erg als je hem ziet aankomen. En wie weet, misschien heb je een kind dat gewoon doorslaapt en krijg je dat extra uur toch nog.
