Een 29-jarige vrouw uit Rotterdam is veroordeeld omdat ze haar pasgeboren dochter uit het Erasmus MC Sophia Kinderziekenhuis probeerde mee te nemen. Het werd in de berichtgeving al snel een poging tot babyroof genoemd, maar het ligt anders. Het ging om haar eigen kind, dat al voor de geboorte onder toezicht van de jeugdbescherming stond. Wat de zaak voor elke ouder relevant maakt, is iets anders. De rechtbank rekende haar vooral zwaar aan hoe ze met het hoofdje van de baby omging.
Wat er in het ziekenhuis gebeurde
Volgens Kek Mama, dat zich baseert op de uitspraak, waren er al tijdens de zwangerschap zorgen over de situatie rond de baby. Het ongeboren kind werd daarom onder toezicht gesteld. Na de geboorte moest het meisje vanwege haar gezondheid in het Sophia blijven. Vier dagen later wilde de moeder haar meenemen naar huis.
Ze maakte de baby los van de medische slangetjes. Medewerkers probeerden haar duidelijk te maken dat ze het hoofd en de nek moest ondersteunen, maar volgens de rechtbank bewoog ze de baby wild heen en weer. Het hoofdje ging alle kanten op en kwam een paar keer bijna tegen een hard voorwerp. De rechters noemden het een feit van algemene bekendheid dat een baby bijzonder kwetsbaar is.
De vrouw is veroordeeld voor poging tot zware mishandeling en voor het onttrekken van haar kind aan het gezag. Opvallend is dat het Openbaar Ministerie voor de mishandeling juist vrijspraak had gevraagd. De rechtbank ging daar niet in mee. De straf is twintig dagen cel, die ze al in voorarrest heeft uitgezeten, en honderd uur taakstraf. Ook Nationale Zorggids schreef over de uitspraak.
Waarom het hoofdje van een baby zo kwetsbaar is
Het is een uitzonderlijke zaak, en de meeste ouders zullen zich er niet in herkennen. Toch is de kern iets wat iedereen die een baby vasthoudt moet weten. Een baby heeft een groot en zwaar hoofd in verhouding tot de rest van het lijfje, en de nekspieren zijn nog lang niet sterk genoeg om dat hoofd stil te houden.
Het Centrum voor Jeugd en Gezin Rijnmond legt uit dat die nekspieren tot na het eerste jaar niet sterk genoeg zijn. Wordt een baby hard heen en weer bewogen, dan kan hij zijn hoofd niet rechtop houden. Kleine bloedvaatjes in de hersenen kunnen dan scheuren, met een hersenbloeding als gevolg. Dat kan leiden tot doofheid, blindheid, epileptische aanvallen, leerproblemen op latere leeftijd en zelfs de dood. Dit staat bekend als het shaken baby syndroom.
Dat klinkt als iets wat alleen gebeurt bij mensen die een kind iets willen aandoen. Maar het CJG waarschuwt ook voor goedbedoeld gedrag, zoals een baby hoog opgooien of wild vliegtuigje spelen. Bij een pasgeborene gaat het om nog minder. Altijd een hand onder het hoofd en de nek als je hem optilt of overgeeft, dat is in de eerste maanden de basis.
Zo houd je een pasgeboren baby veilig vast
- Ondersteun altijd hoofd en nek. Leg bij het optillen een hand onder het hoofd en de nek en de andere onder de billen.
- Geef de baby rustig over. Laat de ander eerst een hand onder het hoofd leggen voordat jij loslaat. Leg dat ook uit aan oudere broertjes en zusjes en aan bezoek dat weinig ervaring heeft. Tips voor bezoek in de eerste weken lees je in ons stuk over omgaan met kraamvisite.
- Geen wilde spelletjes. Hoog opgooien en hard wiegen bewaar je voor veel later, en ook dan voorzichtig.
- Let op in de autostoel en draagzak. Kies een draagzak die het hoofdje steunt en zorg dat het in de autostoel niet voorover zakt.
Als het huilen te veel wordt
Het grootste risico op schudden zit niet in onhandigheid, maar in uitputting. Een baby die uren huilt terwijl jij al nachten niet hebt geslapen, kan iedere ouder tot het randje brengen. Dat is geen falen, dat is menselijk. Het CJG geeft een simpel advies dat ik iedere nieuwe ouder op de koelkast zou willen plakken. Leg je baby op een veilige plek, zoals het bedje of de box, en loop even de kamer uit. Drink iets, bel iemand of haal een paar keer diep adem. Een huilende baby in een veilig bedje is niet in gevaar. Een uitgeputte ouder met een huilende baby in de armen soms wel.
Gebeurt het vaker dat je het niet meer trekt, praat er dan over met je verloskundige, het consultatiebureau of de huisarts. Ook als je merkt dat er enge gedachten over je baby door je hoofd schieten, ben je niet de enige en is hulp vragen een goede stap. Het CJG in je regio is daar ook voor, en daar hoef je geen verwijzing voor te hebben.
