Code rood, treinen die stilliggen en dan om kwart over zeven het bericht in de schoolapp dat de school vandaag dichtblijft. Voor je kind voelt dat als een extra vrije dag. Voor jou als werkende ouder begint dan de puzzel. Want wie past er op, mag je zomaar thuisblijven van je werk, en moet school niet gewoon iets regelen? Kek Mama zette de regels in een helder stuk op een rij. Wij lopen ze na en vullen aan met wat er voor je werkgever en de opvang geldt, zodat je bij het volgende weeralarm niet meteen de hele familie wakker belt.
Code rood betekent niet automatisch dat school dicht is
Code rood is de zwaarste waarschuwing die het KNMI kan geven. Het gaat om weer dat zo gevaarlijk is dat het de samenleving kan ontwrichten, zoals zware sneeuwval, ijzel, storm of extreme hitte. Dit jaar gebeurde dat al een paar keer. In februari gold code rood in het noorden vanwege ijzel, en eind juni gaf het KNMI volgens de NOS voor het eerst code rood af vanwege hitte, in acht provincies tegelijk.
Toch is er geen landelijke regel die zegt dat scholen bij code rood sluiten. Elke school of elk schoolbestuur beslist zelf, vaak aan de hand van een eigen slechtweerprotocol. Het ene bestuur sluit alle basisscholen, het andere kiest voor een later begin of een aangepast programma. Middelbare scholen geven soms alleen online les. Kijk dus altijd naar wat jouw school precies laat weten, en niet naar wat de school van het nichtje in de volgende provincie doet.
Wat school wel moet als de deuren onverwacht dichtgaan
Hier zit het belangrijkste punt voor werkende ouders. Een school mag volgens de Rijksoverheid alleen onverwacht sluiten bij overmacht, bijvoorbeeld als het gebouw door sneeuw onbereikbaar is of de verwarming het niet doet. Gebeurt dat, dan moet de school ouders meteen op de hoogte brengen. En de school moet zorgen dat kinderen van wie de ouders geen opvang kunnen regelen, op school of ergens anders worden opgevangen.
Dat betekent niet dat elk kind recht heeft op een gewone schooldag. Er hoeft geen les gegeven te worden. Het gaat om opvang, en alleen voor kinderen die echt nergens anders terechtkunnen. In de praktijk zie je dat ook in de protocollen van scholen terug. Lessen vervallen, maar er is een lokaal open met een paar leerkrachten voor wie het nodig heeft.
Staat er in het bericht van school niets over opvang? Bel of mail dan zo snel mogelijk en zeg duidelijk dat je geen opvang hebt. Vraag waar je kind terechtkan en van hoe laat tot hoe laat. Doe dat liever vroeg dan om half negen, want ook een school moet even schakelen als er onverwacht toch kinderen komen.
Bso en kinderdagverblijf, dat is een aparte vraag
Veel ouders gaan ervan uit dat de buitenschoolse opvang het gat dicht als school sluit. Dat is niet vanzelfsprekend. De bso en het kinderdagverblijf zijn eigen organisaties met eigen personeel en eigen afwegingen. Zit de bso in het schoolgebouw en is dat dicht, dan kan de bso ook niet open. Zit hij ergens anders, dan hangt het af van het personeel en of kinderen veilig gebracht en gehaald kunnen worden.
Bovendien heb je met de bso meestal een contract voor vaste middagen. Een extra ochtend opvang is iets dat je apart moet vragen, en dat lukt lang niet altijd op een dag waarop half Nederland hetzelfde probleem heeft. Bel dus ook de opvang zelf, los van school. Hoe de opvang straks betaald wordt verandert overigens, daarover schreven we eerder in ons stuk over de nieuwe financiering van de kinderopvang.
Wat je werkgever moet
Kun je echt niemand vinden, dan heb je als werknemer meestal recht op calamiteitenverlof (ook wel kortverzuimverlof). Dat is volgens de Rijksoverheid bedoeld voor zeer dringende, onverwachte situaties waarin je direct vrij moet nemen. Je werkgever betaalt je salaris door. Het verlof duurt zo lang als nodig is om het probleem op te lossen, van een paar uur tot hooguit een paar dagen.
Belangrijk om te weten. Calamiteitenverlof is bedoeld om de eerste nood op te vangen, niet om de hele dag thuis te blijven als je ook in de loop van de ochtend iets kunt regelen. Meld het dus zo snel mogelijk bij je leidinggevende en zeg erbij wat je doet om het op te lossen. Duurt het langer, bijvoorbeeld omdat een school een paar dagen dichtblijft, dan moet je daarna zelf iets regelen of gewone vakantiedagen opnemen. Wie het overzicht van alle verlofvormen wil, vindt dat in ons stuk over verlof bij een ziek kind. De regels zijn grotendeels hetzelfde.
Kun je thuiswerken, dan is dat vaak de makkelijkste oplossing. Maar wees eerlijk tegen jezelf en je werkgever. Met een kleuter op schoot een vergadering leiden is geen werken, en dat weet iedereen die het geprobeerd heeft.
Zo ben je voorbereid op het volgende weeralarm
Het najaar is nog lang, en de kans op storm of gladheid is reëel. Een paar dingen kun je nu al regelen, op een rustig moment.
- Zoek het slechtweerprotocol van school op, vaak staat het in de schoolgids of op de website. Dan weet je bij welke code de school sluit en hoe opvang geregeld wordt.
- Vraag bij de bso na of ze bij een schoolsluiting extra opvang bieden, en wat dat kost of hoe je het aanvraagt.
- Maak met een paar andere ouders uit de klas afspraken over om de beurt opvangen. Wel eerlijk verdelen, want niemand wil de vaste noodoppas van de hele groep worden.
- Bespreek met je partner vooraf wie bij een sluiting als eerste thuisblijft, zodat je daar om zeven uur ’s ochtends geen discussie over hoeft te voeren.
- Zijn opa en oma de vaste back-up, maak dan ook met hen duidelijke afspraken. Waarom dat zo veel uitmaakt, lees je in ons stuk over opa en oma als oppas.
Onze conclusie is vrij nuchter. Het eerste bericht in de schoolapp voelt als paniek, maar je staat er niet alleen voor. School moet opvang bieden als jij het echt niet kunt regelen, en je werkgever moet je de ruimte geven om de eerste nood op te lossen. Lees dus eerst rustig wat school schrijft, bel als er niets over opvang staat, en gebruik de rest van het jaar om een plan B te maken voor de volgende keer.
