De eerste speelgoedfolders liggen op de mat en de verlanglijstjes worden al geschreven. Ouders van Nu zette onlangs een uitgebreide lijst met sinterklaascadeaus per leeftijd online, van flapjesboek tot walkietalkie. Mooie inspiratie, maar het is goed om er met een kritische blik naar te kijken. Want iedere ouder kent het. Op 5 december is het cadeau het mooiste van de wereld, en op 12 december ligt het onderin de speelgoedbak. Hieronder per leeftijd wat echt gespeeld wordt, en waar je beter even over nadenkt.
De vuistregel die bij elke leeftijd werkt
Speelgoed dat je kind op meer manieren kan gebruiken, gaat langer mee dan speelgoed dat maar één ding doet. Blokken worden een toren, een garage en een dierentuin. Een speelgoedje met één knop dat een liedje speelt, heeft na vijf keer drukken zijn geheim prijsgegeven. Kijk daarom bij elk cadeau of je kind er zelf iets mee kan verzinnen. En kijk of het past bij wat je kind nú doet, niet bij wat je hoopt dat hij over een jaar doet. Een spel waar je kind nog niet aan toe is, wordt een spel voor in de kast.
Baby tot 1 jaar
Een baby snapt van pakjesavond nog weinig, en dat is prima. Wat wel werkt is iets om vast te pakken, in de mond te stoppen en naar te kijken. Denk aan sensorische speelballetjes met verschillende vormen en structuren, zoals die van HEMA, of een bijtspeeltje als de tandjes doorkomen. Ook een stevig flapjesboek, zoals de Sinterklaasversie uit de Waar ben je?-reeks, wordt vaak gepakt. Een houten loopwagen is een mooi cadeau, maar alleen als je kind al bijna staat. Geef je hem aan een baby van zeven maanden, dan staat hij nog lang in de gang.
- Wordt gespeeld (speelballetjes, bijtspeelgoed, flapjesboek)
- Belandt snel in de kast (alles waarvoor je kind nog moet kunnen staan of lopen)
1 jaar
Een dreumes stapelt, gooit om en begint opnieuw. Dat maakt grote blokken zoals LEGO DUPLO een cadeau waar je jaren plezier van hebt. Een eenvoudige stapelset of een pop die overal mee naartoe moet, doen het ook goed. Een boerderijset met liedjes en geluiden is leuk, maar let op dat er genoeg te doen is zonder batterijen. Badspeelgoed wordt verrassend vaak gebruikt, omdat het elke avond terugkomt. Meer ideeën die passen bij deze fase vind je in ons stuk over speelgoed voor een 1-jarige.
- Wordt gespeeld (DUPLO, pop, badspeelgoed)
- Belandt snel in de kast (een praatboek met tientallen knoppen, dat vaak meer vermaak is voor de eerste week dan voor de rest van het jaar)
2 jaar
Rond twee jaar begint het doen alsof. Je peuter schept ijs, bakt pizza en brengt de pop naar bed. Een houten ijswagen of pizzaoven, zoals HEMA en Lidl ze verkopen, past daar precies bij. Een poppendraagzak of poppenwagen wordt vaak dagelijks gebruikt. Een racewagenset is leuk voor een autoliefhebber, maar houd de set klein. Hoe meer losse onderdelen, hoe sneller de helft kwijt is en de rest niet meer werkt.
- Wordt gespeeld (rollenspel zoals keuken, ijswagen en pop)
- Belandt snel in de kast (grote sets met veel kleine onderdelen)
3 jaar
Een driejarige wil zelf maken en zelf verzinnen. Klei, kinetisch zand en verkleedkleding scoren hier hoog. Een speeltentje wordt een verstopplek, een winkel en een leeshoek tegelijk. Een magneetboek waarin je figuren steeds anders samenstelt, is fijn voor onderweg en in de wachtkamer. Speelgoed van een tekenfilmfiguur, Bluey bijvoorbeeld, is op het moment zelf een groot succes. Maar een rage gaat voorbij, en dan verdwijnt het speelgoed vaak mee. Kies je er toch voor, kies dan iets wat ook zonder het figuurtje nog leuk is.
- Wordt gespeeld (klei, verkleedkleren, speeltent)
- Belandt snel in de kast (merchandise van een figuurtje waar je kind net weer klaar mee is)
4 jaar
Dit is de leeftijd waarop samen spelletjes spelen echt begint. Een eenvoudig geheugenspel als Kroko Loko van Jumbo is kort, snel uitgelegd en daardoor vaak gespeeld. Magnetische bouwstenen zijn een van de weinige cadeaus die met je kind meegroeien. Ze worden eerst een toren, later een huis en met een knikkerbaanset een parcours. Waarom dat zo goed werkt, lees je in ons stuk over de voordelen van magnetisch speelgoed. Een grote knutseldoos is een cadeau voor de hele winter. Een leerklok is nuttig, maar zie het meer als hulpmiddel dan als cadeau. De meeste kleuters vinden hem na de eerste avond vooral handig voor papa en mama.
- Wordt gespeeld (korte spelletjes, magnetische bouwstenen, knutseldoos)
- Belandt snel in de kast (leerspeelgoed dat voelt als huiswerk)
5 tot 7 jaar
Schoolkinderen willen samen met vriendjes op avontuur, en willen iets wat stoer is. Een set walkietalkies doet het daarom vaak goed, zeker als er een buurkind is om mee te praten. Een basisdoos LEGO Classic met losse stenen is een slimme aanvulling op de sets die er vaak al staan. Kinderen bouwen dan niet alleen na, maar gaan zelf verzinnen. Een beweegconsole zoals de LeapMove van VTech brengt een eerste gameconsole in huis waarbij je kind zelf springt en danst. Spreek wel af hoe lang en wanneer, dan blijft het leuk. Een giet- en schilderset is een fijn project voor een regenachtige middag, maar is ook echt klaar als alles beschilderd is.
- Wordt gespeeld (walkietalkies, losse LEGO-stenen)
- Belandt snel in de kast (een knutselset die maar één keer te maken is)
Minder cadeaus, meer spelen
Er is nog een simpele regel die bij elke leeftijd helpt, en dat is minder geven. Drie cadeaus die passen, worden vaker gespeeld dan tien die op een stapel liggen. Overleg vooraf met opa, oma en andere familie wie wat geeft, dan voorkom je dubbele cadeaus. Een verlanglijstje helpt daarbij, net als een paar vaste afspraken thuis. In ons stuk over Sinterklaas leuk en overzichtelijk houden lees je hoe je dat aanpakt. En bewaar het bonnetje, voor het geval dat cadeau toch sneller in de kast belandt dan gehoopt.
