Was het in jouw huis ook een feestweek? Dan ben je in goed gezelschap. Op 30 september zijn in Nederland de meeste mensen jarig, meldde de NOS op basis van nieuwe cijfers van het CBS. Op die dag waren vorig jaar zo’n 44.000 in Nederland geboren mensen jarig, tegen gemiddeld 41.000 per dag. En het is niet alleen die ene datum. September is de maand met de meeste verjaardagen, en acht van de tien drukste verjaardagen vallen in de tweede helft van die maand.
Leuk weetje voor op een verjaardag, maar voor ouders zit er ook een praktische kant aan. Een kind dat eind september jarig is, zit in de klas vaak tussen kinderen die een stuk ouder of jonger zijn. Hoe zit dat, en wanneer speelt het echt?
Waarom zoveel kinderen eind september jarig zijn
De verklaring is eenvoudiger dan je denkt. Reken negen maanden terug vanaf eind september en je komt uit bij de feestdagen eind december. Volgens het CBS worden er in die periode dus veel baby’s verwekt. Vrije dagen, meer tijd samen, het laat zich raden.
Opvallend is dat dit niet altijd zo was. Uit de cijfers van het CBS blijkt dat mensen die tussen 1940 en 1980 geboren zijn, vaker in het voorjaar jarig zijn. Wie na 1980 geboren is, viert zijn verjaardag vaker in de nazomer. Het CBS noemt de komst van de anticonceptiepil in de jaren zestig als mogelijke verklaring, omdat mensen hun zwangerschap sindsdien beter konden plannen.
Er zijn ook dagen waarop juist weinig kinderen geboren worden. Op feestdagen zelf zijn de minste mensen jarig, met Nieuwjaarsdag helemaal onderaan. Dat komt volgens het CBS doordat er op feestdagen minder keizersneden zijn en minder vaak bevallingen worden ingeleid. Om dezelfde reden worden doordeweeks meer kinderen geboren dan in het weekend. En 1 april? Daar zijn opvallend weinig jarigen, mogelijk omdat aanstaande ouders die datum vermijden bij een geplande bevalling.
Wat een late verjaardag betekent op school
In Nederland mag een kind vanaf de vierde verjaardag naar de basisschool. Leerplichtig is het pas op de eerste dag van de maand nadat het vijf is geworden, schrijft de Rijksoverheid. Een kind dat eind september vier wordt, stroomt dus in oktober in, een paar weken na de start van het schooljaar.
Spannender is de vraag na groep 2. Gaat je kind door naar groep 3, of krijgt het nog een jaar in de kleutergroep? Veel ouders denken dat daar een vaste datumgrens voor bestaat, en dat klopt niet. Vroeger moest een kleuter voor 1 oktober zes jaar zijn om naar de lagere school te mogen. Die zogeheten 1-oktobergrens bestaat sinds 1985 niet meer, toen kleuterschool en lagere school samen de basisschool werden.
Volgens de Inspectie van het Onderwijs kijkt de school nu vooral naar de ontwikkeling van het kind, zoals werkhouding, cognitieve ontwikkeling en concentratie. Dat oordeel is gebaseerd op observaties, toetsen en overleg met de intern begeleider. De inspectie wil dat scholen per leerling kijken, los van de geboortedatum. Tegelijk geeft ze toe dat veel scholen in de praktijk toch nog een leeftijdsgrens hanteren.
Voor kinderen die eind september jarig zijn, ligt hun verjaardag precies op die oude grens. Op de ene school zit zo’n kind dan bij de oudsten van de klas, op de andere bij de jongsten. Het is precies de groep waarbij de keuze tussen doorstromen en een extra kleuterjaar het vaakst ter sprake komt.
Waar je als ouder op let
Een late verjaardag is op zich niets om je zorgen over te maken. Een kind dat eind september jarig is, kan prima op zijn plek zitten bij de jongsten of bij de oudsten van de groep. Toch is het handig om een paar dingen te weten voordat het gesprek over groep 3 op tafel komt.
- Lees de schoolgids. Volgens de Rijksoverheid staat daarin hoe de school omgaat met overgaan en zittenblijven. Daar zie je ook of de school stilletjes nog met een datumgrens werkt.
- Vraag waar het oordeel op gebaseerd is. Gaat het om de ontwikkeling van jouw kind, of vooral om de geboortedatum? Dat laatste past niet bij hoe de inspectie het wil zien.
- Vertel wat jij thuis ziet. Jij kent je kind buiten de klas. Hoe het speelt, praat en met frustratie omgaat, is nuttige informatie voor de leerkracht.
- Weet dat de school beslist. Er bestaan geen wettelijke regels voor overgaan, aldus de Rijksoverheid. Ben je het oneens, dan kun je bezwaar maken via de klachtenregeling van de school.
Het gesprek begint vaak al bij de keuze van een school. Wie nog moet kiezen, kan tijdens de rondleiding op een basisschool gerust vragen hoe de school met kleuters en de overgang naar groep 3 omgaat. Een school die zegt “dat bekijken we per kind” en dat ook kan uitleggen, vind ik persoonlijk een goed teken.
En het feestje zelf?
Eind september jarig zijn heeft ook een gezellige kant. Grote kans dat je kind dezelfde week trakteert als een paar klasgenootjes, en dat er in één weekend meerdere kinderfeestjes tegelijk zijn. Plan dat feestje dus op tijd, en spreek eventueel af met andere ouders om het samen te doen. Al die septemberjarigen hebben in elk geval één ding gemeen. Ze vieren hun verjaardag op de drukste dagen van het jaar.
